Tussen het wateroppervlak en de oceaanbodem bevindt zich de immense middenzone — de grootste leefomgeving op aarde, die ongeveer 90 procent van alle bewoonbare ruimte op onze planeet beslaat. Juist hier, in de internationale wateren voor de kust van Brazilië, heeft een internationale expeditie op het onderzoeksschip Falkor (too) van het Schmidt Ocean Institute in slechts twee weken tijd 31 nieuwe soorten mariene organismen ontdekt.
Het team bestond uit ongeveer twintig wetenschappers uit de Verenigde Staten, Australië, Brazilië en Japan. De expeditie stond onder leiding van dr. Karen Osborn van het Smithsonian National Museum of Natural History. De onderzoekers richtten zich op de nog nauwelijks verkende middenzone, waar veel organismen dagelijks verticale migraties uitvoeren: 's nachts stijgen ze naar het oppervlak om zich te voeden, om overdag weer naar de diepte terug te keren. Deze migratie speelt een cruciale rol bij het transport van koolstof naar de diepe delen van de oceaan.
Onder de vondsten bevinden zich kleine vlokreeftjes, een razendsnelle zeeworm, negen soorten kwallen, zeven staatskwallen, zeven ribkwallen, vier larven van manteldieren en twee soorten reusachtige Rhizaria — eencellige organismen die met het blote oog zichtbaar zijn. Veel van deze wezens waren voorheen onbekend voor de wetenschap, omdat de regio nooit eerder zo gedetailleerd was onderzocht.
Dankzij geavanceerde technologieën konden de ontdekkingen worden versneld. Voor het eerst werd aan boord het confocale lasermicroscoop 'Squid' ingezet, waarmee de driedimensionale celstructuur van levende micro-organismen direct op zee bestudeerd kan worden zonder langdurige voorbereiding in een laboratorium. Dit werk werd aangevuld met geavanceerde beeldvormingssystemen, genetische analyses en de expertise van taxonomen.
De resultaten van de expeditie onderstrepen hoe weinig we nog weten over het leven in de oceaan. Volgens Osborn herbergt de middenzone, zelfs in relatief goed onderzochte gebieden, nog talloze onbekende soorten die nieuwe inzichten kunnen bieden voor de biologie en de geneeskunde. Tegelijkertijd met de publicatie van de ontdekkingen werd bekend dat de Amerikaanse regering van plan is de financiering van het Ocean Observatories Initiative, een groot programma dat de toestand van de oceanen monitort, te korten.
Dergelijke expedities laten zien dat de diepzee geen simpel waterreservoir is, maar een complex en onderling verbonden systeem waarvan het klimaat en de biodiversiteit van de hele planeet afhangen. Internationale samenwerking en nieuwe instrumenten maken het mogelijk om de sluier over deze mysteries sneller dan ooit tevoren op te lichten.
Het voortdurend actualiseren van onze kennis over de oceaan helpt om de rol ervan in wereldwijde processen nauwkeuriger in te schatten en weloverwogen beslissingen te nemen over de bescherming ervan.
