Bức ảnh hiển vi của nhà sinh vật học Phil Gates từ Đại học Durham, được đăng tải trên tạp chí Chemical & Engineering News (C&EN), đang lan truyền rộng rãi trên các cộng đồng khoa học phổ thức toàn cầu. Trên lát cắt ngang của cỏ bãi cát (Ammophila arenaria), hàng trăm gương mặt tí hon đang mỉm cười hiện lên vô cùng rõ nét. Đằng sau hiện tượng ảo giác thị giác thú vị này — hay còn gọi là chứng pareidolia — chính là một hệ thống kỹ thuật hóa sinh cực kỳ phức tạp.
Những gì trông giống như mắt và miệng của "biểu tượng cảm xúc" thực chất là các mạch gỗ (xylem), được gia cố bằng polyme lignin bền vững để vận chuyển nước. Trong khi đó, bản thân "nụ cười" được cấu thành từ các tế bào mạch rây (phloem) chuyên chở đường, vốn có cấu trúc từ cellulose linh hoạt. Để làm nổi bật họa tiết này, nhà khoa học đã sử dụng phương pháp nhuộm huỳnh quang kép. Khi được chiếu dưới tia cực tím và ánh sáng xanh tím, lignin và cellulose sẽ hấp thụ năng lượng rồi phát sáng rực rỡ với các sắc thái tương phản khác nhau.
Tuy nhiên, sự thực thú vị nhất bổ sung cho khám phá này chính là phản ứng của các tế bào khi trời mưa. Trong những giai đoạn khô hạn, các gương mặt mỉm cười này trông có vẻ mệt mỏi hoặc "buồn bã" do thành mạch co lại vì thiếu nước. Khi trời bắt đầu đổ mưa, quá trình thẩm thấu sẽ được kích hoạt. Nước nhanh chóng thâm nhập vào bên trong cây, tạo ra áp suất thủy tĩnh nội bào cao — hay còn gọi là áp suất trương nước.
Dưới tác động của áp suất trương nước, các ống rỗng của mạch gỗ giãn ra và trở nên tròn trịa một cách hoàn hảo, trong khi đường viền cellulose của mạch rây được kéo căng và mở rộng. Nhờ sự giãn nở thủy động lực học của các tế bào, "nụ cười" của cỏ thực sự trở nên rộng hơn và rõ rệt hơn về mặt vật lý. Vì vậy, thảm cỏ dưới chân chúng ta thực sự đang phản ứng với từng giọt nước, khoác lên mình diện mạo hạnh phúc nhất vào đúng thời điểm cơn mưa mùa hè đạt đỉnh điểm.
