Een microfoto van bioloog Phil Gates van de Universiteit van Durham, gepubliceerd in het tijdschrift Chemical & Engineering News (C&EN), ging de hele wereld over op populairwetenschappelijke kanalen. Op de dwarsdoorsnede van een grasspriet van het helmgras (Ammophila arenaria) zijn honderden piepkleine lachende gezichtjes duidelijk zichtbaar. Achter deze charmante optische illusie — pareidolie — schuilt een uiterst complexe biochemische techniek.
Wat de ogen en de mond van de smiley lijken te zijn, zijn in werkelijkheid de xyleemvaten, die versterkt zijn met de stevige polymeer lignine om water te transporteren. De "glimlach" zelf bestaat uit floëemcellen, die suikers vervoeren en zijn opgebouwd uit flexibele cellulose. Om dit patroon zichtbaar te maken, maakte de wetenschapper gebruik van dubbele fluorescerende kleuring. Bij blootstelling aan ultraviolet en blauwviolet licht absorberen de lignine en cellulose energie, waarna ze helder oplichten in verschillende contrasterende tinten.
Maar het meest opmerkelijke feit dat deze ontdekking aanvult, is het gedrag van de cellen tijdens neerslag. In droge periodes zien de smileys er vermoeid of "verdrietig" uit, omdat de wanden van de vaten door een gebrek aan vocht lichtjes krimpen. Zodra het begint te regenen, komt het proces van osmose op gang. Het water dringt razendsnel de plant binnen, waardoor er een hoge interne hydrostatische druk ontstaat — ook wel turgor genoemd.
Onder invloed van de turgor ontplooien de holle xyleemvaten zich tot een perfect ronde vorm, terwijl de contouren van de cellulose in het floëem worden aangespannen en uitgezet. Door deze hydrodynamische uitzetting van de cellen wordt de "glimlach" van het gras fysiek breder en duidelijker. Zo reageert het gazon onder onze voeten daadwerkelijk op waterdruppels, waarbij het zijn meest gelukkige aanblik krijgt op het hoogtepunt van een zomerse regenbui.
