İsveç'teki Linköping Üniversitesi'nden araştırmacılar, eski veri tabanlarında uzun süredir unutulmuş iki boyutlu MXene malzemelerini bulmak için yapay zekâyı kullandı. Çalışma, Science dergisinde 29 Ekim 2026 tarihinde yayımlandı.
Profesör Johanna Rosen başkanlığındaki ekip, bilim camiasının daha önce bilmediği 33 mevcut MXene'i ortaya çıkardı. Bu bulgular, bilim insanlarını 11 yeni bileşim oluşturmaya teşvik etti.
«Malzeme bilimini hızlandırmak için hem geriye hem de ileriye bakmamız gerekiyor. Literatürde varlığından haberdar olmadığımız o kadar çok bilgi var ki», dedi Johanna Rosen.
MXene'ler, karbon veya azotla birleşmiş birkaç atomik metal katmanından oluşur. Ağırlıklarına göre sahip oldukları devasa yüzey, su arıtmadan enerji depolamaya, telekomünikasyondan biyotıbba kadar geniş uygulama olanakları sunar.
Bilim insanları ayrıca yeni bir sentez yöntemi geliştirdi: malzemeler dışarıdan ısıtma olmadan yalnızca birkaç saniye içinde oluşturuluyor. Süreç, geleneksel yaklaşımlara kıyasla çok daha az tehlikeli kimyasal ve su gerektiriyor.
Ayrıca nadir toprak metalleri, MXene yapısındaki olağan metallerin yerini alarak malzemelere manyetik özellikler kazandırabiliyor. Bu da onların enerji ve veri depolamada kullanılma potansiyelini genişletiyor.
Projeye gayriresmî olarak «Hazine Sandığı» adı verildi. Johanna Rosen'in ifadesiyle, veri tabanları ve literatür birer hazine sandığıdır, yalnızca kapağı açmak gerekir.
Makalenin ilk yazarı Ali Saffar Shamsirgar oldu. Yeni bileşimlerin keşfinin, sürdürülebilir uygulamalar için daha fazla olanağın araştırılmasına imkân tanıdığını vurguladı.
Geçmiş on yılların arşivlerinde başka neler saklı olabilir ki?
Araştırmacılara göre MXene üretiminin ölçeklendirilmesi, onların gerçek teknolojilere yaygın biçimde entegre edilmesinin anahtarı olacak.
