Badacze z Uniwersytetu w Linköping w Szwecji wykorzystali sztuczną inteligencję, aby odnaleźć dawno zapomniane dwuwymiarowe materiały MXenes w starych bazach danych. Praca została opublikowana w czasopiśmie Science 29 października 2026 roku.
Zespół pod kierownictwem profesor Johanny Rosen zidentyfikował 33 już istniejących MXenes, o których środowisko naukowe wcześniej nie wiedziało. Odkrycia te zainspirowały naukowców do stworzenia 11 nowych składów.
„Musimy patrzeć zarówno wstecz, jak i w przyszłość, aby przyspieszyć materiałoznawstwo. W literaturze jest tyle informacji, o których nie mamy pojęcia” — zauważyła Johanna Rosen.
MXenes składają się z kilku atomowych warstw metalu w połączeniu z węglem lub azotem. Ich ogromna powierzchnia w stosunku do masy otwiera szerokie możliwości zastosowań — od oczyszczania wody i magazynowania energii po telekomunikację i biomedycynę.
Naukowcy opracowali także nową metodę syntezy: materiały powstają bez zewnętrznego ogrzewania w zaledwie kilka sekund. Proces wymaga znacznie mniej niebezpiecznych chemikaliów i wody w porównaniu z tradycyjnymi podejściami.
Ponadto metale ziem rzadkich mogą zastępować zwykłe metale w strukturze MXenes, nadając materiałom właściwości magnetyczne. Rozszerza to potencjał ich wykorzystania w energetyce i przechowywaniu danych.
Projekt nieoficjalnie nazwano „Skrzynią skarbów”. Jak ujęła to Johanna Rosen, bazy danych i literatura to skarbnice, wystarczy jedynie podnieść wieko.
Pierwszym autorem artykułu został Ali Saffar Shamshirgar. Podkreślił, że odkrycie nowych składów pozwala badać jeszcze więcej możliwości zrównoważonych zastosowań.
Co jeszcze może kryć się w archiwach minionych dziesięcioleci?
Zdaniem badaczy skalowanie produkcji MXenes stanie się kluczem do ich szerokiego wdrożenia w rzeczywiste technologie.
