2026 yılının üçüncü çeyreğinde Çin, pandeminin başlangıcından bu yana karbondioksit emisyonlarındaki en belirgin düşüşü kaydetti. İklim gündemine odaklanan analiz portalı Carbon Brief'in verilerine göre, ÇHC'deki CO2 emisyon hacmi 3,1% düştü. Bu olay, emisyon göstergelerinin neredeyse hiç değişmeden kaldığı iki yıllık durgunluk döneminin sona erdiğini işaret ediyor.
Yeşil devrim ve elektrikli araçlara geçiş
Emisyon düşüşünün doğrudan nedeni kömür ve petrol tüketimindeki azalma oldu. Bu değişimlerin temelini ülkenin temiz enerjiye yapısal geçişi oluşturdu. Çin'de yeni kömür santrallerinin inşası sürse de, «yeşil» sektör eşi görülmemiş bir hız sergiliyor. Yalnızca geçen yıl ÇHC, dünyanın geri kalanının toplamından daha fazla rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesini devreye aldı.
Ulaşımda da devrim niteliğinde değişimler yaşandı. 2026 yılının eylül ayında elektrikli araç satış göstergeleri tarihi zirvelere ulaştı: binek otomobil satışlarının 67% ve ağır vasıta pazarının 50% elektrikli araçlardan oluştu.
Yakıt fiyatlarının etkisi ve uzmanların görüşü
Fosil yakıt talebindeki düşüşte dış ekonomik etkenlerin de rolü oldu. İran'daki çatışmanın tetiklediği petrol ve kömür fiyatlarındaki keskin artış, geleneksel enerjiyi daha az kârlı hale getirerek alternatif kaynaklara geçişi hızlandırdı.
Zirveden söz etmek için erken mi? İyimser rakamlara rağmen uzmanlar temkinli olmaya çağırıyor. Evans, Çin'in emisyonlarında zirve noktasını kesin olarak geride bıraktığını söylemek için henüz erken olduğu uyarısında bulunuyor.
Sonraki çevresel ve ekonomik dinamik, birkaç faktörün karmaşık dengesine bağlı olacak:
- temiz enerjinin süregelen genişleme hızı;
- ulusal enerji şebekelerinin yeni rüzgâr ve güneş enerjisi tesislerini etkin biçimde emme ve entegre etme kapasitesi;
- hükümetin son dönemdeki zayıf GSYİH büyüme göstergeleri karşısında ekonomiyi teşvik etme yaklaşımı.
Yine de mevcut veriler açıkça gösteriyor: Çin'de karbon emisyonlarının sınırsız artış dönemi, görünüşe göre mantıksal sonuna yaklaşmış durumda.


