Besin rekabetinin her an alevlenebileceği büyük insansı maymunlar dünyasında, basit bir dokunuş bazen sözlerden daha güçlüdür. Yeni bir araştırma, sarılma veya hafif dokunuşlar gibi jestlerin bonoboların ve şempanzelerin ortak beslenme öncesi gerilimi azaltmalarına ve grupta barışı sürdürmelerine yardımcı olduğunu gösterdi.
New study suggests ancient origins of reassuring social touch among apes science.org/content/articl…
Durham Üniversitesi'nden bilim insanları, Afrika rezervlerindeki beş yarı vahşi bonobo ve şempanze grubunun davranışlarını analiz etti. Meyve ağaçlarındaki doğal rekabeti taklit eden kısıtlı bir alana yiyecek bırakmadan önce, araştırmacılar tüm yatıştırıcı temas vakalarını kaydetti. Daha sonra, bireylerin birlikte yemek yemek için ne kadar zaman harcadıklarını ve çatışmaların ne sıklıkla meydana geldiğini takip ettiler.
Sonuçlar ikna ediciydi: Beslenme başlamadan önce daha sık dokunuş alışverişinde bulunan bireyler, daha sonra diğerleriyle daha uzun süre birlikte yemek yediler. Bonobolarda bu etki özellikle dişiler arasında, şempanzelerde ise erkekler arasında belirgindi; bu da onların sosyal yapılarının özelliklerini yansıtıyor. En güçlü sonuçlar, halihazırda sağlam ittifakların bulunduğu daha hoşgörülü gruplarda gözlemlendi.
Şempanzelerde özellikle ilginç olan "riskli" temas biçimleriydi; örneğin, bir erkeğin diğerinin ağzına parmaklarını koyması gibi. Bu tür jestler daha sakin gruplarda daha sık görülüyor ve görünüşe göre bir güven sinyali işlevi görüyordu: "Ben savunmasızım ama bana zarar vermeyeceğine inanıyorum." Benzer davranışlar her iki türde de görülüyor; bu da en az altı milyon yıl öncesine, insanla ortak bir ataya dayanan ortak kökleri işaret ediyor.
Bu keşif, doğada sosyal bağları sürdürme mekanizmalarının nasıl evrimleştiğine ışık tutuyor. Saldırganlığın bir grubu yok edebileceği yerlerde, dokunuş stresi azaltan ve ittifakları güçlendiren esnek bir araç olarak işlev görüyor. İnsan davranışlarıyla olan paralellikler kendiliğinden ortaya çıkıyor: Gergin anlarda hala sarılıyoruz ve bu belki de sadece kültürel bir alışkanlık değil, kadim bir miras.
Araştırma, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Lola ya Bonobo ve Zambiya'daki Chimfunshi rezervlerinde, uluslararası bir bilim insanı ekibinin katılımıyla gerçekleştirildi. Yazarlar, dokunuşların stres hormonu seviyelerini tam olarak nasıl etkilediğini ve diğer durumlarda çatışmaları önlemeye yardımcı olup olmadığını inceleyerek çalışmalarına devam etmeyi planlıyorlar.
Bu kadim mekanizmaları anlamak, doğadaki sosyal bağların karmaşıklığını daha iyi takdir etmemize yardımcı oluyor ve büyük maymunların yaşam alanlarını korumanın, evrimin bize birbirimizle nasıl iyi geçineceğimizi öğrettiğinin canlı örneklerini korumak anlamına geldiğini hatırlatıyor.
