Zgodnie z danymi opublikowanymi 14 lipca 2026 roku przez Euronews, obywatele krajów spoza Unii Europejskiej napotykają na znaczne trudności w znalezieniu stabilnego i długoterminowego zatrudnienia w UE. Statystyki Eurostatu z ostatniej dekady wskazują, że wśród obywateli państw trzecich w wieku od 20 do 64 lat odsetek osób pracujących na podstawie umów terminowych oraz w niepełnym wymiarze godzin pozostaje najwyższy, zarówno w porównaniu z rodowitymi mieszkańcami, jak i obywatelami innych krajów UE.
Bariery strukturalne jako główna przyczyna
Eksperci upatrują przyczyn tej tendencji w szeregu przeszkód, na jakie trafiają migranci podczas poszukiwania pracy. Joanna Hofman, dyrektor ds. badań i oceny w dziedzinie zatrudnienia, ochrony socjalnej i umiejętności w firmie badawczej Ipsos, zauważa, że obywatele państw trzecich często mierzą się z:
- barierami językowymi;
- brakiem uznawalności zagranicznych kwalifikacji i dyplomów;
- brakiem sieci kontaktów zawodowych i przydatnych relacji;
- bezpośrednią lub pośrednią dyskryminacją podczas rekrutacji;
- ograniczeniami wynikającymi z ich statusu migracyjnego lub wizowego.
W rezultacie osoby nowo przybyłe na rynek pracy są zmuszone akceptować mniej stabilne formy zatrudnienia. Choć część migrantów świadomie decyduje się na pracę sezonową lub krótkoterminową (na przykład planując powrót do ojczyzny lub kierując się osobistymi preferencjami), eksperci podkreślają, że to właśnie bariery strukturalne stanowią kluczowy czynnik wyjaśniający statystyczną lukę.
Luka płciowa i specyfika sektorów gospodarki
Raport kładzie nacisk na wyraźny brak równowagi płci: we wszystkich grupach obywatelstwa to kobiety częściej niż mężczyźni pracują na umowach czasowych i w niepełnym wymiarze godzin. Najbardziej widoczna różnica pod tym względem występuje we Włoszech, Hiszpanii oraz Portugalii.
Przyczyny tego zjawiska mają charakter zarówno społeczny, jak i ekonomiczny. Kobiety wciąż częściej łączą pracę zarobkową z bezpłatną opieką nad dziećmi lub innymi członkami rodziny, co wymusza na nich poszukiwanie bardziej elastycznych form zatrudnienia. Ponadto są one nadreprezentowane w takich sektorach jak ochrona zdrowia, opieka społeczna, edukacja oraz hotelarstwo i gastronomia, gdzie umowy terminowe są powszechną praktyką rynkową.
Regionalne różnice w krajach UE
Dane Eurostatu ujawniają znaczne rozbieżności między państwami członkowskimi:
- Zatrudnienie tymczasowe: W latach 2015–2025 najwyższy odsetek pracowników z krajów spoza UE zatrudnionych na czas określony odnotowano na Cyprze, w Holandii i w Polsce (powyżej 40%).
- Zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin: W 2025 roku około 22% obywateli państw trzecich pracowało na część etatu (dla porównania: 17% wśród rodowitych obywateli i 20% wśród obywateli UE pracujących w innym kraju wspólnoty). Największą lukę w tych wskaźnikach między różnymi grupami zaobserwowano w Holandii, a w dalszej kolejności w Finlandii i we Francji.
Samozatrudnienie: dostęp do zasobów i przeszkody administracyjne
Poziom samozatrudnienia również wykazuje wyraźną hierarchię. W 2025 roku był on najwyższy wśród rodowitych obywateli UE (13,5%), za którymi uplasowali się obywatele UE pracujący w innych krajach wspólnoty (10,9%) oraz obywatele państw trzecich (10,1%).
Eksperci tłumaczą to lepszą znajomością systemów prawnych, podatkowych i regulacyjnych przez mieszkańców lokalnych, a także ich szerszym dostępem do finansowania i kontaktów branżowych. Obywatele państw trzecich dodatkowo często napotykają bariery prawne lub wizowe, które utrudniają otwarcie własnej działalności. Rekordowe wskaźniki samozatrudnienia wśród lokalnych mieszkańców odnotowano w Grecji i we Włoszech, natomiast wśród obywateli innych krajów UE – w Chorwacji i Portugalii. Przy tym we wszystkich grupach odsetek samozatrudnionych mężczyzn stale przewyższa odsetek kobiet.
Pozytywna dynamika integracji
Mimo utrzymujących się różnic, materiał wskazuje na obiecujący trend: odsetek obywateli państw trzecich pracujących tymczasowo lub na część etatu sukcesywnie malał w ostatnich latach, osiągając w 2025 roku najniższy poziom w ciągu dekady. Może to świadczyć o stopniowej, choć powolnej poprawie procesów integracyjnych oraz adaptacji polityki migracyjnej i rynkowej krajów Unii Europejskiej.
Podsumowanie
Integracja migrantów na unijnym rynku pracy pozostaje złożonym i wielowymiarowym procesem. Zmniejszenie luki w jakości zatrudnienia między lokalnymi mieszkańcami a obywatelami państw trzecich wymaga nie tylko czasu, ale także celowej polityki na szczeblu państwowym: uproszczenia procedur uznawania kwalifikacji, walki z dyskryminacją przy zatrudnianiu oraz zapewnienia równego dostępu do zasobów finansowych i informacyjnych niezbędnych do prowadzenia biznesu.
