Midden mei 2026 laaide een nieuwe golf van klimaatdiscussies op in het publieke debat. De Amerikaanse president Donald Trump noemde het besluit van de experts die de scenario's voor het volgende rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) opstellen een "goede zaak". De werkgroep ScenarioMIP voor CMIP7 heeft officieel verklaard dat de extreem hoge emissieniveaus uit het SSP5-8.5-scenario (de opvolger van RCP8.5) voor de 21e eeuw ongeloofwaardig zijn geworden.
RCP8.5 fungeerde jarenlang als het belangrijkste schrikbeeld op de klimaatagenda. Dit scenario ging uit van een explosieve groei in het kolenverbruik, emissies die de werkelijke trends ver overstegen en een vrijwel volledig gebrek aan beperkende maatregelen. De geschetste gevolgen waren een opwarming van 4 tot 5 graden Celsius tegen het jaar 2100, het onderlopen van kuststeden, grootschalige misoogsten en wereldwijde instabiliteit. Dit scenario en de geüpdatete versie SSP5-8.5 werden aangehaald in duizenden wetenschappelijke artikelen, rapporten, media en beleidsstukken. Het bepaalde in grote mate de toon van het maatschappelijk debat en diende als rechtvaardiging voor strikte regelgeving.
Inmiddels is de bovenkant van het CMIP6-bereik volgens een officieel document van ScenarioMIP-CMIP7 in Geoscientific Model Development als ongeloofwaardig bestempeld. De redenen hiervoor zijn de razendsnelle prijsdaling van hernieuwbare energie, de daadwerkelijke uitstootontwikkelingen en het gevoerde klimaatbeleid. Het nieuwe 'High'-scenario voor CMIP7 is specifiek ontworpen om "as high as judged to be plausible" (zo hoog als geloofwaardig geacht) te zijn, wat resulteert in een lagere stralingsforcering dan de eerdere SSP5-8.5.
Trump reageerde fel en politiek onomwonden op dit nieuws. In een verklaring van het Witte Huis benadrukte hij dat de Democraten al vijftien jaar de zwartste voorspellingen gebruikten om de bevolking angst aan te jagen, controversiële energieoplossingen door te drukken en miljarden uit te geven. Zijn bericht werd binnen korte tijd miljoenen keren bekeken en riep heftige reacties op sociale media op.
Onderzoeksjournalisten, waaronder Ross Coulthart, merkten op dat de slechtst denkbare scenario's die jarenlang de agenda bepaalden, nu officieel en relatief geruisloos worden herzien. Dit is geen plotselinge "onthulling van een fout", maar een regulier wetenschappelijk proces waarbij modellen worden bijgesteld op basis van nieuwe gegevens. Critici wezen er echter al langer op dat RCP8.5/SSP5-8.5 in de praktijk te vaak als uitgangspunt werd genomen, terwijl het oorspronkelijk bedoeld was als een extreme stresstest.
Het is essentieel om te benadrukken dat het schrappen van het hoogste scenario de waargenomen opwarming en de bijbehorende risico's niet tenietdoet. De gemiddelde trajecten gaan nog steeds uit van een merkbare klimaatverandering die aandacht en verstandige maatregelen vereist. De apocalyptische beelden die jarenlang de media en politiek domineerden, lijken nu echter aanzienlijk minder gerechtvaardigd.
Deze gebeurtenis weerspiegelt een bredere trend. De technologische vooruitgang in de energiesector gaat sneller dan de eerdere verwachtingen, terwijl de wetenschap haar instrumenten corrigeert. Uiteindelijk is dit geen reden voor triomf of ontkenning, maar voor een nuchtere herwaardering van risico's en prioriteiten op basis van de meest actuele gegevens. De werkelijkheid blijkt, zoals vaker, complexer te zijn dan zelfs het meest duistere scenario.
