W połowie maja 2026 roku w przestrzeni informacyjnej wybuchła nowa fala sporów dotyczących klimatu. Prezydent USA Donald Trump określił mianem „rozstania bez żalu” decyzję ekspertów przygotowujących scenariusze dla kolejnego raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Grupa robocza ScenarioMIP w ramach projektu CMIP7 oficjalnie ogłosiła, że ekstremalnie wysoki poziom emisji, określany dotąd przez scenariusz SSP5-8.5 (następcę RCP8.5), stał się mało prawdopodobny w realiach XXI wieku.
Przez wiele lat RCP8.5 służył jako główny „straszak” w globalnej agendzie klimatycznej. Zakładał on gwałtowny wzrost zużycia węgla, wielokrotnie przekraczający rzeczywiste trendy emisyjne, oraz niemal całkowity brak działań ograniczających ten proces. Skutkiem tego miało być ocieplenie o 4–5°C do 2100 roku, zalanie miast nadmorskich, masowe klęski nieurodzaju i globalna niestabilność. Scenariusz ten (oraz jego zaktualizowaną wersję SSP5-8.5) cytowano w tysiącach artykułów naukowych, raportów, mediów i dokumentów politycznych. W dużej mierze nadawał on ton dyskusji publicznej i służył do uzasadniania rygorystycznych regulacji.
Obecnie, zgodnie z oficjalnym dokumentem ScenarioMIP-CMIP7 opublikowanym w czasopiśmie „Geoscientific Model Development”, górna granica zakresu CMIP6 została uznana za mało wiarygodną. Powodami tej zmiany są: gwałtowny spadek kosztów energii odnawialnej, realne trendy emisyjne oraz prowadzona obecnie polityka klimatyczna. Nowy scenariusz „wysoki” dla CMIP7 został zaprojektowany tak, aby był „tak wysoki, jak to tylko uznaje się za prawdopodobne” i będzie zakładał niższe wymuszanie radiacyjne niż dotychczasowy wariant SSP5-8.5.
Trump zareagował na te doniesienia w sposób ostry i bezpośredni politycznie. W oficjalnym oświadczeniu Białego Domu podkreślił, że przez 15 lat Demokraci wykorzystywali najczarniejsze prognozy do zastraszania społeczeństwa, promowania kontrowersyjnych rozwiązań energetycznych i wydawania miliardów dolarów. Wpis ten szybko zdobył miliony wyświetleń i wywołał burzliwą reakcję w mediach społecznościowych.
Dziennikarze śledczy, w tym Ross Coulthart, zauważyli, że najgorsze scenariusze, które latami kształtowały debatę, są rewidowane oficjalnie i stosunkowo po cichu. Nie jest to nagłe „ujawnienie błędu”, lecz normalny proces naukowy polegający na korygowaniu modeli w miarę napływu nowych danych. Krytycy od dawna wskazywali jednak, że RCP8.5/SSP5-8.5 zbyt często stosowano w praktyce niemal jako wariant bazowy, choć pierwotnie miał on służyć jedynie jako ekstremalny test warunków skrajnych.
Należy przy tym podkreślić: odejście od najbardziej pesymistycznego scenariusza nie unieważnia obserwowanego ocieplenia ani związanych z nim zagrożeń. Średnie trajektorie wciąż wskazują na istotne zmiany klimatyczne, które wymagają uwagi i rozsądnych działań adaptacyjnych. Jednak apokaliptyczne wizje, które przez lata dominowały w mediach i polityce, wydają się obecnie znacznie mniej uzasadnione naukowo.
To wydarzenie odzwierciedla szerszy trend zachodzący we współczesnym świecie. Postęp technologiczny w energetyce wyprzedza wcześniejsze oczekiwania, a nauka sukcesywnie koryguje swoje narzędzia badawcze. W ostatecznym rozrachunku nie jest to powód do triumfalizmu ani negacjonizmu, lecz do trzeźwej ponownej oceny ryzyka i priorytetów w oparciu o aktualne dane. Rzeczywistość, jak zwykle, okazała się bardziej złożona niż nawet najczarniejszy scenariusz.
