Op de zuidelijke muur van de tempel in het oude Kition, dat onder het hedendaagse Larnaca ligt, hebben laserscanners 23 eerder niet opgemerkte afbeeldingen van schepen ontdekt. Wat veertig jaar geleden als een voltooide galerij van negentien tekeningen werd beschouwd, bleek slechts een deel van een veel langere maritieme kroniek.
In de 1980-er jaren documenteerden de archeologen Lucien Basch en Michal Artzy deze graffiti op de gevel van Tempel 1 in Kition-Kathari. Men dacht dat ze allemaal aan het einde van de bronstijd waren ingekerfd, kort voor de ineenstorting van de beschavingen van het oostelijke Middellandse Zeegebied. Een nieuw onderzoek, gepubliceerd in het International Journal of Nautical Archaeology, toont iets anders aan.
Een team onder leiding van Graham Brown van de Universiteit van Cincinnati maakte gebruik van terrestrische laserscanning en fotogrammetrie. De technologie maakte het mogelijk ondiepe menselijke inkepingen te onderscheiden van scheuren, verwering en toevallige beschadigingen. Als resultaat werden op de blokken van Tempel 1 23 extra mogelijke afbeeldingen van schepen vastgesteld: negen met een hoge mate van zekerheid, zes met een gemiddelde en acht met een lage.
Bijzonder belangrijk is dat twee schepen zijn aangetroffen op blok T1.8 van gele zandsteen — een materiaal dat in Kition pas na het einde van de late bronstijd verscheen. Dit blok maakt deel uit van de reparatie van de zuidelijke gevel, die ongeveer anderhalve eeuw later werd uitgevoerd. Dat betekent dat mensen gedurende verscheidene eeuwen scheepsafbeeldingen bleven uitsnijden — van de late bronstijd tot de vroege ijzertijd, mogelijk tot in de tijd van Homerus.
Nu bedraagt het totale aantal bekende graffiti op de vindplaats 43: 41 op Tempel 1 en twee op het altaar van Tempel 4. De tekeningen weerspiegelen verschillende scheepsbouwtradities — de Cypriotische, de Levantijnse en de Egeïsche. Ze verbinden Kition met een uitgebreid netwerk van maritieme routes en getuigen van een collectief geheugen dat bij de muren van het heiligdom werd bewaard.
Moderne technologieën voegen niet alleen nieuwe feiten toe. Ze tonen aan dat zelfs na de ingrijpende schokken van de bronstijd het maritieme leven en de herinnering daaraan niet verdwenen, maar voortduurden. Mensen keerden terug naar dezelfde muur en lieten er nieuwe tekens achter — alsof ze bevestigden dat de zee deel blijft uitmaken van hun wereld.
Een nauwgezette digitale documentatie maakt het mogelijk deze kwetsbare sporen voor toekomstig onderzoek te bewaren en biedt de kans te zien hoe oude ambachtslieden kennis over schepen van generatie op generatie doorgaven.
