Vào ngày 6 tháng 7 năm 2026, một sự kiện lịch sử đã diễn ra tại thủ đô Suva của Fiji: Australia và Fiji đã chính thức ký kết Hiệp ước Liên minh Hòa bình Đại dương, hay còn gọi là Hiệp ước Veitacini (Liên minh Đại dương Hòa bình). Văn kiện này chính thức hóa các cam kết chung giữa hai bên về phòng thủ và an ninh tập thể — một bước đi được giới chuyên gia đánh giá là then chốt trong chiến lược của Canberra nhằm củng cố vị thế tại Thái Bình Dương trước bối cảnh cạnh tranh tầm ảnh hưởng ngày càng gay gắt với Trung Quốc.
Nội dung của hiệp ước phản ánh sâu sắc nguyên tắc cốt lõi về an ninh tập thể. Theo văn bản chính thức được công bố trên trang thông tin của Bộ Ngoại giao Australia, hai quốc gia thừa nhận rằng bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào nhắm vào một trong hai bên trong khu vực Thái Bình Dương đều được coi là mối đe dọa trực tiếp đến hòa bình, an ninh và ổn định của bên còn lại. Mỗi bên cam kết sẽ hành động để đối phó với mối đe dọa chung này dựa trên các quy định hiến pháp và pháp luật nội bộ của quốc gia mình.
Hiệp ước này dẫn chiếu trực tiếp đến Tuyên bố "Đại dương Thái Bình Dương Xanh Hòa bình" đã được thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương diễn ra vào tháng 9 năm 2025 tại Honiara, Quần đảo Solomon. Bản tuyên bố khu vực này nhấn mạnh sự kiên định đối với "Cách thức Thái Bình Dương" truyền thống — một phương thức tiếp cận dựa trên đối thoại hòa bình, sự đồng thuận và tôn trọng chủ quyền lẫn nhau, vốn bắt nguồn từ lịch sử đấu tranh giành độc lập và khát vọng chung sống hòa bình của cả khu vực.
Đối với Australia, liên minh với Fiji đánh dấu hiệp ước quốc phòng chính thức thứ tư sau các thỏa thuận với Hoa Kỳ (ký năm 1951 thuộc hiệp ước ANZUS), New Zealand và Papua New Guinea (Hiệp ước Pukpuk ký tháng 10 năm 2025). Về phía Fiji, đây là lần đầu tiên quốc gia này tham gia một liên minh an ninh ở cấp độ chiến lược như vậy. Song song với hiệp ước quốc phòng, hai nước cũng đã ký thỏa thuận kinh tế mang tên Liên minh Vuvale, trong đó Australia cam kết đầu tư hơn 1 tỷ đô la Australia vào công cuộc phát triển kinh tế của Fiji trong thập kỷ tới.
Những tuyên bố chính thức từ Thủ tướng Anthony Albanese và Thủ tướng Sitiveni Rabuka đã làm nổi bật tầm vóc lịch sử của lễ ký kết này. Ông Albanese khẳng định việc ký kết cả hai hiệp ước là "một trong những nỗ lực quan trọng nhất mà Australia từng thực hiện", trong khi ông Rabuka nhấn mạnh vai trò của liên minh trong việc củng cố ổn định khu vực và thể hiện sự đoàn kết của đại gia đình Thái Bình Dương trước các áp lực bên ngoài. Bối cảnh diễn ra buổi lễ cũng rất đáng chú ý: sự kiện được tổ chức đúng thời điểm quân đội Trung Quốc vừa thực hiện vụ thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm tại Thái Bình Dương, minh chứng cho những căng thẳng địa chính trị đang leo thang.
Hiệp ước này mở cửa cho phép các quốc gia Thái Bình Dương khác gia nhập nếu nhận được sự đồng ý tuyệt đối từ các thành viên hiện tại. Văn kiện này hoàn toàn tuân thủ Hiến chương Liên Hợp Quốc và các nghĩa vụ quốc tế về duy trì hòa bình và an ninh thế giới. Thỏa thuận có hiệu lực vô thời hạn, tuy nhiên bất kỳ bên nào cũng có quyền rút khỏi hiệp ước sau một năm kể từ ngày gửi thông báo bằng văn bản.
Ở cấp độ khu vực, liên minh mới này được xem là một sáng kiến quyết định nhằm giúp các quốc gia Thái Bình Dương khẳng định chương trình nghị sự tự chủ của mình. Liên minh nằm trong chiến lược rộng lớn của Australia nhằm củng cố vị thế và đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh — nhất là khi Trung Quốc đã ký kết một thỏa thuận an ninh kín với Quần đảo Solomon từ năm 2022, gây lo ngại về khả năng thiết lập căn cứ quân sự tại Nam Thái Bình Dương. Các nhà phân tích nhận định rằng Hiệp ước với Fiji cho thấy khả năng của chính quyền ông Albanese trong việc nhanh chóng thúc đẩy các thỏa thuận quân sự chiến lược, định vị Australia là đối tác an ninh ưu tiên của các quốc đảo trong khu vực.
Bên cạnh các yếu tố quân sự, hiệp ước còn đặc biệt chú trọng đến những quan ngại về biến đổi khí hậu. Cả hai quốc gia đã cam kết sẽ cùng triển khai các hành động quyết liệt và có ý nghĩa nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bám sát các mục tiêu chung của Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương.
Đối với Fiji cũng như các quốc đảo khác, rủi ro khí hậu là mối đe dọa mang tính sinh tồn, khiến nội dung về môi trường trong hiệp ước mang tầm quan trọng chiến lược không kém gì các vấn đề an ninh truyền thống. Sự phát triển trong tương lai của liên minh này, cùng với khả năng mở rộng thành viên, có thể sẽ tái định hình đáng kể cán cân quyền lực và các liên minh chiến lược tại Thái Bình Dương trong kỷ nguyên cạnh tranh địa chính trị mới.
