Trong những ngày gần đây, Canada và Anh đã đẩy mạnh các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu nhằm mở rộng quan hệ thương mại và quốc phòng, trong nỗ lực bù đắp những tổn thất tại thị trường Hoa Kỳ. Theo nguồn tin công bố ngày 18 tháng 10, giới chức hai nước đã thực hiện một loạt cuộc gặp tại Brussels và London để thảo luận về các thỏa thuận mới liên quan đến cung ứng nguyên liệu thô và các dự án quốc phòng chung.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington áp đặt các rào cản thuế quan mới có hiệu lực từ giữa tháng 10. Ngoại trưởng Canada Mélanie Joly và Thứ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Anh Stephen Doughty đã khẳng định ý định chuyển hướng dòng chảy xuất khẩu sang EU. Nguồn tin nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán tập trung vào những hạn ngạch cụ thể cho mặt hàng nhôm và thép, cũng như việc phối hợp trong khuôn khổ NATO.
Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ các quyết định của chính quyền Mỹ hồi đầu tháng 10, khiến kim ngạch xuất khẩu của Canada sang nước này sụt giảm 12% chỉ trong hai tuần qua. Áp lực mang tính cấu trúc ngày càng gia tăng dựa trên khối lượng thương mại hiện nay: Canada xuất khẩu hàng hóa trị giá 400 tỷ USD sang Mỹ mỗi năm, trong khi con số này của Anh là 120 tỷ USD. Những số liệu được ghi nhận trong báo cáo quý III năm 2024 này khiến việc chuyển hướng sang thị trường châu Âu trở thành một lựa chọn gần như tất yếu.
Lập trường chính thức từ Ottawa và London là duy trì quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương, nhưng lợi ích thực tế lại đòi hỏi sự đa dạng hóa cấp thiết. Canada cần các cam kết cung ứng chắc chắn sang EU để ổn định nền kinh tế tại các tỉnh bang, còn Anh đang tìm kiếm các kênh mới cho dịch vụ tài chính thời hậu Brexit. Cho đến nay, chưa có bên nào công bố những nhượng bộ cụ thể về các vấn đề pháp lý.
Sự kiện này cho thấy việc mất đi thị trường Mỹ đang buộc các đồng minh của Washington phải nhanh chóng xây dựng những liên minh thay thế tại châu Âu. Luận điểm chính là những bước đi như vậy có thể dẫn tới sự suy giảm phụ thuộc lâu dài vào Washington nếu các cuộc đàm phán tại Brussels kết thúc bằng việc ký kết văn kiện trước cuối tháng 11. Một quan điểm đối lập cho rằng đây chỉ là phản ứng tạm thời và sẽ chấm dứt nếu chính sách của Mỹ thay đổi—điều này cần được kiểm chứng sau các cuộc gặp sắp tới.
Chỉ dấu quan trọng cần theo dõi trong sáu tuần tới sẽ là việc công bố thông cáo chung sau các cuộc đàm phán tại Brussels cùng khối lượng các hợp đồng cung ứng mới sang EU. Nếu những con số này vượt quá 15% mức xuất khẩu bị sụt giảm tại Mỹ, xu hướng chuyển hướng sẽ trở nên bền vững.
Việc quan sát những bước đi này giúp hiểu rõ khả năng thích ứng nhanh chóng của các đồng minh truyền thống trước những thực tại thương mại mới.
