Kanada ve İngiltere, ABD pazarlarında yaşanan kayıpları telafi etmek amacıyla son günlerde Avrupa Birliği ile ticari ve savunma bağlarını genişletmeye yönelik müzakerelere hız verdi. 18 Ekim'de yayımlanan kaynaklara göre, her iki ülkenin yetkilileri Brüksel ve Londra'da bir dizi görüşme gerçekleştirerek hammadde tedariki ve ortak savunma projelerine ilişkin yeni anlaşmaları masaya yatırdı.
Bu gelişme, Washington'ın Ekim ayının ortasında yürürlüğe koyduğu yeni gümrük vergisi kısıtlamalarının gölgesinde yaşandı. Kanada Dışişleri Bakanı Mélanie Joly ve Birleşik Krallık Avrupa Bakanı Stephen Doughty, ihracat akışlarını AB'ye yönlendirme niyetinde olduklarını teyit etti. Kaynaklar, müzakerelerin alüminyum ve çelik sevkiyatına yönelik somut kotaların yanı sıra NATO çerçevesindeki koordinasyonu da kapsadığını vurguluyor.
Sürecin fitilini ateşleyen gelişme, ABD yönetiminin Ekim ayı başında aldığı ve son iki hafta içinde Kanada'nın ABD'ye yaptığı ihracatın yüzde 12 oranında düşmesine neden olan kararlar oldu. Mevcut ticaret hacimleri nedeniyle yapısal baskı daha da arttı: Kanada ABD'ye yılda 400 milyar dolarlık, İngiltere ise 120 milyar dolarlık ürün tedarik ediyor. 2024 yılının üçüncü çeyrek raporuna yansıyan bu rakamlar, Avrupa pazarlarına yönelmeyi neredeyse kaçınılmaz hale getirdi.
Ottawa ve Londra'nın resmi duruşu transatlantik ortaklığını koruma yönünde olsa da, reel çıkarlar çeşitlendirmeyi zorunlu kılıyor. Kanada, eyalet ekonomilerini istikrara kavuşturmak için AB'ye garantili sevkiyatlara ihtiyaç duyarken; İngiltere, Brexit sonrası finansal hizmetler için yeni kanallar arıyor. Henüz hiçbir taraf düzenleyici konularla ilgili somut bir taviz vermiş değil.
Bu olay, ABD pazarlarının kaybedilmesinin, Washington'ın müttefiklerini Avrupa'da hızla alternatif ittifaklar kurmaya zorladığını gösteriyor. Brüksel'deki müzakerelerin Kasım ayı sonuna kadar imzalarla sonuçlanması durumunda, bu tür adımların Washington'a olan bağımlılığı uzun vadede zayıflatabileceği temel tez olarak öne çıkıyor. Bunun ABD politikalarındaki değişiklikle sona erecek geçici bir tepki olduğu yönündeki karşı argümanın doğruluğu ise önümüzdeki toplantıların sonuçlarıyla netleşecek.
Önümüzdeki altı hafta boyunca takip edilecek temel gösterge, Brüksel'deki görüşmelerin ardından yayımlanacak ortak bildiri ve AB'ye yönelik yeni tedarik sözleşmelerinin hacmi olacak. Bu rakamlar, kaybedilen ABD ihracatının yüzde 15'ini aşarsa, yeni rotalara yönelme eğilimi kalıcı bir hal alacaktır.
Bu adımların izlenmesi, geleneksel müttefiklerin yeni ticari gerçekliklere ne kadar hızlı uyum sağlayabildiğini anlamamıza olanak tanıyor.
