Trên bờ biển phía đông quần đảo Shetland, tại địa điểm Nesting, các nhà khảo cổ và những người tìm kiếm với máy dò kim loại đã đưa lên khỏi mặt đất một đồng tiền mà nay được coi là phát hiện Anglo-Saxon xa nhất về phía bắc trên lãnh thổ Vương quốc Anh. Đó là đồng «penny thập tự» cuối thế kỷ X có hình vua Æthelred II — chính là người mà lịch sử đặt biệt danh là Kẻ Không Khôn Ngoan vì những thất bại trong cuộc chiến chống người Viking. Dòng chữ trên đồng tiền còn rõ đến mức các chuyên gia hiểu ngay: trước mắt họ là một vật quý hiếm, gần như không có vật tương đương trong bối cảnh nơi đây.
Phát hiện được thực hiện trong cuộc khai quật do tổ chức Archaeology Shetland tiến hành với sự tham gia của Đại học Aberdeen. Trưởng dự án, tiến sĩ Elinor Graham, chuyên gia về các di tích bị xói mòn ven biển, nhận định rằng đồng tiền cho thấy những tuyến đường thương mại có thể có giữa quần đảo Shetland dưới quyền người Viking và nước Anh Anglo-Saxon. Một cách giải thích khác là chiến lợi phẩm mang về sau một trong những cuộc tập kích của người Na Uy. Dù thế nào, hiện vật này cũng chứng tỏ những mối liên hệ sống động qua Biển Bắc.
Trước đây ở Shetland đã từng tìm thấy một đồng tiền Anglo-Saxon — tại Old Scatness ở phía nam quần đảo. Phát hiện mới nằm xa hơn về phía bắc một cách rõ rệt, điều này mở rộng hiểu biết về địa lý của các mối liên hệ. Theo lời Graham, vùng này có thể từng là một «cộng đồng mang tính quốc tế» với những sợi dây thương mại xa xôi vươn tới thế giới Anglo-Saxon. Ở đây đan xen các lớp lịch sử từ thời đại đồ đồng đến thời đại Viking.
Æthelred II lên ngôi khi mới mười hai tuổi sau khi người anh cùng cha khác mẹ bị sát hại. Triều đại của ông diễn ra dưới dấu hiệu của những cuộc tập kích liên miên từ người Scandinavia, mà ông cố gắng nộp tiền chuộc — thứ được gọi là «danegeld» nổi tiếng. Những đồng tiền giống như đồng được tìm thấy đã được đúc chính trong thời kỳ bất ổn này và có thể vừa là phương tiện thanh toán, vừa là biểu tượng của quyền lực nhà vua. Sự xuất hiện của chúng trên những hòn đảo xa xôi cho thấy bạc và quyền lực đã lưu chuyển như thế nào trong một mạng lưới phức tạp của những mối liên hệ và xung đột.
Quần đảo Shetland trong thế kỷ X–XI nằm dưới sự kiểm soát của những người cai trị Na Uy, nhưng đồng thời vẫn là một phần của nền kinh tế Bắc Âu rộng lớn hơn. Đồng tiền có thể đã đến đây hoặc thông qua việc trao đổi trực tiếp lông thú, cá và len lấy bạc, hoặc như một phần của chiến lợi phẩm. Cả hai kịch bản đều nhấn mạnh rằng ranh giới giữa thế giới «Viking» và «Anglo-Saxon» đã dễ thấm qua đến mức nào.
Sau khi phân tích, đồng tiền dự kiến sẽ được chuyển vào các bộ sưu tập của Bảo tàng và Lưu trữ Shetland. Quyết định về số phận của phát hiện này sẽ do một ủy ban đặc biệt về kho báu của Scotland đưa ra. Đối với người dân địa phương và các nhà nghiên cứu, đây không chỉ là một hiện vật, mà là một bằng chứng mới cho thấy những vật nhỏ bé có thể viết lại bản đồ của những mối liên hệ cổ xưa như thế nào.
Những phát hiện như vậy nhắc nhở rằng: ngay cả một đồng tiền cũng có thể cho thấy số phận của các dân tộc đã đan xen chặt chẽ với nhau qua biển cả và các thế kỷ đến mức nào.
