Görünüşe göre kara deliklerin bile bir tür sindirim sistemi var.
Süper kütleli bir kara delik bir yıldızı yakaladığında, onu her zaman sessizce ve düzgünce yutmaz. Yıldız gelgit kuvvetleriyle parçalanır, maddenin bir kısmı kara deliğin etrafında dönmeye başlar, muazzam sıcaklıklara kadar ısınır — ve ardından sistem güçlü bir madde ve enerji jeti fırlatabilir.
İşte astronomların bazen oldukça gayri resmi bir şekilde kara deliğin "geğirmesi"olarak adlandırdığı an tam da budur.
En ilginç olanı ise bu tür püskürmelerin "yemekten" hemen sonra değil, hatırı sayılır bir süre sonra gerçekleşebilmesidir. Bu yüzden daha önce aynı kara deliğin neden önce görece sakin davranıp sonra aniden güçlü jetler fırlatmaya başladığını anlamak zordu.
Yeni gözlemler bu gecikmeyi daha iyi anlamaya yardımcı oldu.
Bilim insanları, yıldızın parçalanmasından sonra maddenin bir süre kara deliğin etrafında yeniden düzenlendiğini, bir disk oluşturduğunu ve ancak ondan sonra güçlü bir püskürme için koşulların oluştuğunu öne sürüyor.
Yani kozmik senaryo aşağı yukarı şöyle:
önce kara delik yıldızı yer,
sonra uzun süre sessiz kalır,
ve sonra…
"affedersiniz."
İşte o anda galaksinin merkezinden muazzam hızlarla bir madde jeti fışkırır.
Elbette burada insani anlamda gerçek bir "geğirme" yok — bu yalnızca karmaşık bir astrofizik sürecinin mecazi adı.
Ama kabul etmek gerekir ki bilim, süper kütleli bir kara delik şu cümleyle tanımlanabildiğinde çok daha anlaşılır hale geliyor:
"Yedi — ve hemen sindirmedi." 😄
