Çin, orta gelirli ülkelerde yapay zekâ düzenlemesine duyulan güvende ABD ve AB'yi geride bırakıyor

Düzenleyen: Svitlana Velhush

Pew Research Center'ın 2026 yılı Şubat-Mayıs ayları arasında 12 ülkede 13 696 yetişkinle gerçekleştirdiği ankete göre, yapay zekânın etkili biçimde düzenlenmesi konusunda Çin'e duyulan güvenin medyan değeri %43 oldu. Bu oran ABD için %35, Avrupa Birliği için ise %34 düzeyinde.

Anket, ağırlıklı olarak Dünya Bankası sınıflandırmasına göre orta gelirli ülkeleri kapsadı: Bangladeş, Malezya, Pakistan, Sri Lanka, Batı Şeria ve Doğu Kudüs, Singapur, Şili, Tayland, Gana, Peru, Kolombiya ve Filipinler. Bunlardan beşinde — Bangladeş, Malezya, Pakistan, Sri Lanka ve Batı Şeria'da — en fazla güveni Çin kazanıyor.

Bir ülkeye yönelik genel tutum ile o ülkenin yapay zekâyı düzenleme kapasitesine duyulan güven arasındaki bağlantı net biçimde görülüyor. Orta gelirli ülkelerde Çin'e ilişkin görüşler, yüksek gelirli ülkelere kıyasla genel olarak daha olumlu; bu da Pekin'e teknoloji gözetimi konusunda güvenme isteğiyle doğrudan örtüşüyor.

25 ülkede Avrupa Birliği'nin önde olduğu 2025 yılı anketinin aksine, güncel veriler tercihlerde tam da orta gelirli devletlerde bir kayma olduğunu gösteriyor. Bu ülkelerde kendi hükümetlerine duyulan güven çoğu zaman dış aktörlere duyulandan daha yüksek; ancak uluslararası seçenekler arasında Çin öne çıkıyor.

Pew'in metodolojisi, güvenin "yapay zekâyı etkili biçimde düzenleme" kapasitesine ilişkin bir soruyla ölçüldüğünü vurguluyor. "Bir ölçüde güveniyorum" ve "tamamen güveniyorum" yanıtları toplanmış. Örneklem her ülkenin yetişkin nüfusunu temsil ediyor, ancak ABD'nin, Çin'in veya AB ülkelerinin kendisini kapsamıyor.

Karşılaştırma için: Pew'in 2025 yılındaki önceki araştırmalarında AB'ye duyulan medyan güven %53, ABD'ye %37 iken Çin'e yalnızca %27 idi. Ağırlıklı olarak orta gelirli ülkelere geçiş, jeopolitik önceliklerdeki ve Çin'e ilişkin algıdaki farklılıkları yansıtarak tabloyu değiştirdi.

Bu güven dağılımının küresel yapay zekâ yönetişimi açısından doğrudan sonuçları var. Çin'in daha fazla güven kazandığı ülkeler, Batılı yaklaşımlar yerine Pekin'in etik çerçeveler veya veri paylaşım mekanizmaları gibi standart girişimlerine katılmaya yönelebilir.

Bu tercihlerin gelecekteki uluslararası anlaşmaları tam olarak nasıl etkileyeceği ise açık bir soru olarak duruyor. Tekrarlanan anketler ve somut düzenleme önerilerinin analizi yoluyla bağımsız bir doğrulama henüz mevcut değil.

Sonuç olarak Pew verileri, orta gelirli ülkelerde Çin'in yapay zekâ düzenlemesinde ABD veya AB'den daha güvenilir bir ortak olarak algılandığını ve bu algının ülkeye yönelik genel tutumla yakından bağlantılı olduğunu gösteriyor.

23 Görüntülenme

Kaynaklar

  • China edges US, EU on AI regulation trust in middle-income countries: Pew survey

Yorumlar

Bu konuyla ilgili daha fazla makale okuyun:

Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.