2026 yılının Ekim ayının ortasında, Missouri'den Kongre üyesi Eric Burlison, Dr. Phil'in podcast'inde konuştu ve açıkça şunu söyledi: tanımlanamayan anormal olaylarla ilgili pek çok şey zaten açığa çıktı, ancak kilit sorular hâlâ yanıtsız kalıyor. Kongre üyeleri bile bilgilere tam erişim sağlayamıyorsa, o zaman bu bilgilere kimin erişme hakkı var? Amerikan parlamentosunda şeffaflığın en aktif savunucularından biri olan Burlison, somut bir soruna işaret etti: son dönemdeki hükümet programlarına ait kayıp belgeler.
Neden söz edildiğini anlamak için ön tarihçeyi kısaca hatırlamak gerekiyor. 2000'li yılların sonunda — 2010'li yılların başında ABD Savunma Bakanlığı ve Savunma İstihbarat Ajansı (DIA) birbiriyle bağlantılı birkaç proje başlattı. AAWSAP — Advanced Aerospace Weapon System Applications Program — ileri havacılık ve uzay teknolojilerini, olası tehditleri ve havadaki olağandışı olayları inceleyen bir DIA programıydı. Yüklenicisi Robert Bigelow'un şirketiydi. Daha sonra AATIP — Advanced Aerospace Threat Identification Program — ortaya çıktı. Bu program sıklıkla AAWSAP'ın devamı ya da paralel bir çabası olarak anılır. Programla özellikle Jay Stratton ve Luis Elizondo ilgilendi. Her iki program da tanımlanamayan nesneler hakkında veri topladı, askeri pilotların tanıklıklarını analiz etti ve bilinen fiziğe uymayan olaylara açıklama aradı.
Burlison bir röportajda, Stratton ve Elizondo'nun çalışmalarıyla ilgili AATIP belgelerinin ya kaybolduğunu ya da silindiğini belirtti. Söz konusu olan 1950'li yılların arşivleri değil, 2010'lü yılların materyalleri. Kongre üyesi, «Hükümetimiz hâlâ başkanın bilgilere erişimini engelliyor ve bunun en iyi kanıtı da kayıp AATIP belgelerini bulamıyor olmamızdır» dedi. Yönetimi daha sert adımlar atmaya çağırdı; aksi takdirde saklamadan sorumlu yapılar bu kayıtları gizlemeye ya da onları aramamaya devam edecekti.
Neredeyse aynı zamanda önemli bir olay yaşandı. 6 Ekim'de gazeteci George Knapp, DIA'nın nihayet kayıp AAWSAP dosyalarını bulduğunu bildirdi. 13 Ekim'de ise belgelerin henüz yayımlanmadığını netleştirdi. James Lacatski'nin kitapları, yaklaşık 70 bin sayfalık saha notlarını 1250 sayfalık temel bilgiye indirgiyor, ancak en hassas veriler gizli tutulmaya devam ediyor. Bulunan materyallerin Burlison'un söz ettiği kayıtları içerip içermediği henüz belirsiz. Kongre ve kamuoyu bunlara hâlâ tam erişim sağlayamadı.
Aynı günlerde Jay Stratton'un kendi açıklamaları da kamusal alana çıktı. Kitabında ve bir röportajında, AAWSAP üzerinde çalışırken araştırmacıların sözde «miras programı» — Legacy Program — adlı bir yapının varlığıyla karşılaştıklarını anlattı. Ona göre bu, Hava Kuvvetleri, CIA, Enerji Bakanlığı ve savunma yüklenicilerinin katıldığı, yıllardır süren gizli bir yapıydı. Görevi, tanımlanamayan kökenli araçları ele geçirmek, incelemek ve tersine mühendisliklerini yapmaktı. Stratton bunu, onlarca yıl boyunca resmi soruşturmalara paralel olarak var olan ve hatta yönetimin bir kısmından bile titizlikle gizlenen bir program olarak tanımlıyor.
Olaylar tek bir çizgide birleşiyor. Önce, görevdeki bir kongre üyesinin son dönem soruşturmalarına ait kayıp kayıtlar konusundaki endişesi. Ardından, AAWSAP dosyalarının bulunduğu ama kapalı kaldığı haberi. Ve aynı zamanda, bu yapıların içinde çalışmış bir kişinin, daha da derin bir «miras programının» varlığına dair tanıklığı. Bütün bunlar, gizliliğin kaldırılması yönündeki çabaların gölgesinde, en üst düzey iktidarın bile engellerle karşılaştığı bir ortamda yaşanıyor.
Uzun süre gölgede kalan materyaller yavaş yavaş yüzeye çıkıyor. Kaybolan, bulunan ama yayımlanmayan belgeler ve gizli tersine mühendislik programlarına dair doğrudan işaretler, artık uydurma diye geçiştirilemeyecek bir tablo oluşturuyor. Kongre, gazeteciler ve eski katılımcılar tam hesap verebilirlik talep etmeye devam ediyor. Onlarca yıl sır olarak tutulan şeyler, kamuoyunun bilgisine sunulmaya giderek daha da yaklaşıyor.
