Yaklaşık iki milyar yıl önce Dünya'da yalnızca mikroskobik organizmalar yaşıyordu. İşte o dönemde gerçekleşen olaylar, daha sonra bitkilerin, hayvanların ve insanların ortaya çıkmasını mümkün kılan süreci başlattı.
İspanyol genom bilimci Toni Gabaldón liderliğindeki uluslararası bir araştırma grubu, tüm modern ökaryotların son ortak atası olan ve LECA (Last Eukaryotic Common Ancestor) olarak bilinen canlının genetik mirasını yeniden kurguladı. Elde edilen sonuçlar, karmaşık hücre yapısının tek bir evrimsel sıçramanın değil, aksine farklı mikroorganizmalar arasındaki uzun süreli etkileşimlerin bir ürünü olduğunu gösteriyor.
Antik genetik izlerin analizi, ökaryotların atalarının bakteriler ve dev virüslerle aktif bir şekilde gen alışverişinde bulunduğuna işaret ediyor. Bakteriler, hücrenin daha sonra ana enerji tedarikçisi olan mitokondrilere dönüşecek enerji sistemlerine katkıda bulundu. Dev virüslerin ise muhtemelen hücresel organizasyon ve düzenleme mekanizmalarının bazılarının şekillenmesinde rol oynadığı düşünülüyor.
Elde edilen veriler, yaşamın kökenine dair çok daha katmanlı bir tablo sunuyor. Ökaryotik hücre, yalnızca rastgele mutasyonların birikmesiyle oluşan kademeli bir karmaşıklaşma yerine, farklı yaşam formlarının genetik yenilikleri paylaştığı kadim bir biyolojik iş birliğinin sonucu olarak görülüyor.
Bu araştırma aynı zamanda virüslerin evrimdeki rolüne dair bakış açısını da değiştiriyor. Virüslerin yalnızca birer parazit değil, aynı zamanda temel hücresel işlevlerin ortaya çıkmasına katkı sağlayan yeni genlerin kaynağı olabileceği anlaşılıyor.
Yazarlar, modern hücrelerin pek çok özelliğinin, ilk çok hücreli canlıların oluşumundan çok daha önce gerçekleşen antik genetik alışverişlerin bir mirası olabileceğini vurguluyor. Bu çalışma, basit mikrop dünyasından Dünya üzerindeki karmaşık yaşam çeşitliliğinin nasıl doğduğunu daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.
