Gökbilimciler, uzak bir kuasardaki süper kütleli kara deliğin çevresinden püsküren en güçlü ultra hızlı gaz çıkışlarından birini tespit etti. Gözlemler, ışık hızının yüzde 10'u ve 30'u oranında hızlarla hareket eden iki farklı rüzgar katmanı olduğunu ortaya koydu.
İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü'nden (INAF, Bologna) Giorgio Lanzuisi liderliğindeki ekip, WISSHFUL programı kapsamında XMM-Newton ve NuSTAR röntgen gözlemevlerini kullandı. Araştırmanın odağında yer alan z = 3,294 kırmızıya kayma değerindeki WISSH13 kuasarı, Büyük Patlama'dan yaklaşık iki milyar yıl sonraki haliyle gözlemlenen bir nesnedir. Merkezindeki kara delik yaklaşık iki milyar güneş kütlesine sahip olup, parlaklığı bu kütle için beklenen değerin üç katına ulaşmaktadır.
Ekim 2024 verileri ile 2017 yılındaki arşiv gözlemlerinden elde edilen spektrum, iki belirgin soğurma çizgisi saptadı. Modelleme çalışmaları, bu çizgilerin tek bir çıkışın iki bileşenine karşılık geldiğini gösterdi: yavaş olan katman istikrarlı bir şekilde varlığını sürdürürken, hızlı olanı ara ara ortaya çıkıyor. Yılda yaklaşık 20 güneş kütlesi kadar madde fırlatan bu oluşumlar, bugüne kadar bilinen en masif ve güçlü UFO'lar (Ultra-Fast Outflows) arasında yer alırken, aynı zamanda merceklenmemiş bir kuasarda saptanan en uzak örnek olma özelliğini taşıyor.
Rüzgarın yapısı teorik öngörülerle örtüşüyor: toplama diskinin en iç bölgelerinden fırlatılan hızlı bir "omurga", kara delikten daha uzakta doğan daha yavaş bir "zarf" ile çevrelenmiş durumda. Devasa gücüne rağmen bu çıkış, daha yakındaki aktif galaksilerde gözlemlenen ölçeklendirme ilişkileriyle aynı kurallara tabi görünüyor.
3 Haziran 2026 tarihli arXiv ön baskısında (arXiv:2606.05312) detaylandırılan sonuçlar, Astronomy & Astrophysics dergisinde küçük revizyon aşamasındadır. NewAthena gibi gelecekteki görevler, çok daha uzak gök cisimlerinde bu tür rüzgarların keşfedilmesine olanak tanıyacaktır.
