W samo południe, gdy upał falował nad rozgrzanym asfaltem, a koszule lepiły się do pleców, starsza sprzedawczyni w niewielkiej ulicznej jadłodajni w Bangkoku nalała do miski aromatyczną zupę tom yum. Gęsta para unosiła się obłokiem, mieszając się z intensywnym zapachem limonki, trawy cytrynowej i chili.
Klient, po pierwszym łyku, w ciągu zaledwie minuty poczuł, jak na jego czole pojawiają się kropelki potu.
Ten pozornie dziwny zwyczaj jest doskonale znany milionom ludzi zamieszkujących najgorętsze zakątki świata. Kiedy temperatury szybują w górę, nie sięgają oni instynktownie po coś zimnego; zamiast tego wybierają gorące potrawy. Robią to nie wbrew logice, lecz właśnie z jej powodu.
Ciepło zupy stymuluje organizm do intensywniejszego pocenia się. Odparowywanie potu ze skóry rozprasza ciepło znacznie skuteczniej niż jakakwiek klimatyzacja czy lodowaty napój.
W Azji Południowo-Wschodniej, na Bliskim Wschodzie oraz w Indiach, gorące zupy i buliony stanowią nieodłączny element codziennej diety, nawet w najbardziej upalne pory roku.
Metoda ta okazuje się szczególnie skuteczna w regionach, gdzie powietrze jest ciężkie od wilgoci, a termometry od dawna przekraczają 35 stopni Celsjusza. Sam klimat nauczył mieszkańców cennej lekcji: czasami, aby naprawdę się ochłodzić, trzeba najpierw porządnie się rozgrzać.
Za ladą wspomnianej bangkockiej jadłodajni stoi 68-letnia Mali. Od czterdziestu lat przygotowuje tom yum, bazując na recepturze przekazywanej z pokolenia na pokolenie – od matki i babci. Mieszając w garnku, oferuje proste wyjaśnienie:
„Zimna zupa oszukuje ciało”, mówi. „Nie zdaje sobie ono sprawy, że na zewnątrz panuje upał. Ale gorąca zupa sprawia, że się pocisz, a potem od razu czujesz się lżej”.
We’ve always been told to drink something #cold to beat the #heat, but is that necessarily true? Actually, drinking a hot #beverage or having #soup has been shown to keep you cooled down because it makes you sweat out the inner heat!
Każdego ranka Mali kupuje świeże zioła na targu, gdzie pod markizą temperatura z łatwością osiąga czterdzieści stopni Celsjusza. Jej dłonie doskonale pamiętają precyzyjny nacisk potrzebny do zmiażdżenia łodygi trawy cytrynowej, co gwarantuje, że jej aromat w pełni uwolni się dopiero w gotującej się wodzie.
Współcześnie ta wiekowa technika mierzy się z nowymi wyzwaniami. Lata stają się coraz gorętsze, miasta rozrastają się, a młodsze pokolenia coraz częściej szukają ochłody w klimatyzowanych kawiarniach, delektując się zimnymi napojami.
Mimo to zainteresowanie tradycyjnymi metodami nie słabnie. Jest to szczególnie widoczne wśród osób, które pragną zmniejszyć swoje uzależnienie od energii elektrycznej.
W niektórych regionach Indii i Tajlandii lekarze oraz dietetycy ponownie podkreślają, że gorące danie może być bardziej korzystne niż lodowate podczas fal upałów.
Aby w pełni doświadczyć tego efektu, najlepiej jest odwiedzić typową uliczną jadłodajnię lub domową kuchnię w szczycie dnia, zamiast klimatyzowanej restauracji turystycznej.
Idealnie byłoby to zrobić w sezonie, gdy lokalne zioła i przyprawy są najbardziej aromatyczne i mają najwięcej mocy.
Co istotne, po zakończeniu posiłku należy unikać pośpiesznego picia zimnej wody. Pozwól, aby pot odparował w naturalny sposób.
Gorąca zupa w upale przypomina o prostej, lecz fundamentalnej prawdzie: ciało i otaczający świat są ze sobą znacznie bardziej splecione, niż często nam się wydaje. Czasami, aby naprawdę się ochłodzić, trzeba najpierw pozwolić sobie na rozgrzanie.
