W parku narodowym „Cueva de los Guácharos” na południu Kolumbii, pośród mglistych andyjskich lasów, botanicy natrafili na krzew, którego nie można z pewnością przypisać do żadnego znanego gatunku. Osiąga on około trzech metrów wysokości, jego ogonki liściowe pokryte są podłużnymi bruzdami, a kwiatostany mają barwę czerwonopurpurową, niemal malinową. Rośnie na wysokościach od 1800 do 2150 metrów nad poziomem morza i jak dotąd znajdowano go tylko tutaj.
Nowy gatunek nazwano Trichostigma guacharense. Nazwa została nadana na cześć parku, w którym znajduje się miejsce typowe rośliny, oraz na cześć guacharo (Steatornis caripensis) — ptaka jaskiniowego, dla którego ochrony w 1960 roku obszar ten ogłoszono terenem chronionym. Dekretem 2631 z 9 listopada 1960 roku park stał się pierwszym obszarem chronionym Kolumbii. Jego powierzchnia według oficjalnych danych wynosi 7 134,93 ha, a rozciąga się on na terenie departamentów Huila, Caquetá i Cauca. Dziś park uchodzi za wzór dobrze zachowanych lasów andyjskich i subandyjskich.
Opis gatunku był wynikiem badań terenowych. Pracowali nad nim naukowcy z Uniwersytetu Militar Nueva Granada i Uniwersytetu Andyjskiego wraz z strażnikami parku. Autorami są Andrés F. Majín-Ladino, M. Alejandra Jaramillo, Laura I. Ramos i Pablo R. Stevenson. Zebrali oni okazy, porównali ich morfologię i opublikowali wyniki w czasopiśmie Brittonia. Roślina należy do rodziny Petiveriaceae. Od bliskich krewnych odróżniają ją kształt liści, ogonki liściowe, układ pręcików i budowa owoców.
Rodzaj Trichostigma występuje w Kolumbii powszechnie — od poziomu morza do 2200 metrów, jednak był słabo zbadany. Ostatni raz nowy gatunek tego rodzaju opisano w 1909 roku, tak więc odkrycie stało się pierwszym opisem po ponad stuletniej przerwie. Przypomina to, że nawet w miejscach uważanych za dobrze zbadane i chronione przyroda wciąż skrywa nieznane rośliny.
Park utworzono ze względu na jaskiniowe gniazda guacharo, a dziś stał się także miejscem realizacji programów państwowych. Odkrycie wpisano w krajowy program „Agua, Biodiversidad y Comunidades” (woda, bioróżnorodność i społeczności), który czyni obszary chronione filarem suwerenności naukowej i zrównoważonego rozwoju.
Opis obejmuje diagnozę gatunku, szczegółowe ilustracje oraz zaktualizowany klucz do oznaczania wszystkich gatunków rodzaju. Jest to narzędzie robocze: dzięki niemu inni botanicy będą mogli odróżniać od siebie gatunki Trichostigma i znajdować nowe populacje.
