Ukraińscy polarnicy ze stacji „Akademik Wiernadski” zaobserwowali na antarktycznym niebie rzadkie zjawisko atmosferyczne – chmury perłowe, które nieczęsto zdobią polarny horyzont.
Narodowe Antarktyczne Centrum Naukowe opublikowało zdjęcia na swoim profilu na Facebooku. Naukowcy podkreślili, że powstanie takich chmur wymaga ściśle określonych warunków, co sprawia, że każda obserwacja jest niezwykle cenna dla badania procesów zachodzących w stratosferze.
Jak wyjaśniła kierowniczka 31. Ukraińskiej Ekspedycji Antarktycznej Anżelika Hańczuk, większość typowych chmur formuje się w troposferze – najniższej i wilgotnej warstwie atmosfery. Chmury perłowe powstają jednak wyżej, w stratosferze na wysokości od 15 do 30 kilometrów, gdzie powietrze jest niemal całkowicie suche.
Pierwszym niezbędnym warunkiem jest przedostanie się wilgotnego powietrza do stratosfery. Dochodzi do tego podczas silnych cyklonów troposferycznych lub w wyniku fal górskich, gdy masy powietrza uderzają o grzbiet górski, wznoszą się, omijają go i opadają, sprawiając, że grzbiet fali sięga aż do stratosfery.
Drugim wymogiem są ekstremalnie niskie temperatury, wynoszące minus 50 stopni Celsjusza lub mniej. W takich warunkach wilgoć błyskawicznie zamienia się w kryształki lodu lub drobne, przechłodzone krople, a silny wiatr sprzyja ich rozprzestrzenianiu.
Trzecim czynnikiem jest słońce. Jego promienie, odbijając się od kryształków, tworzą efekt iryzacji o barwach tęczy. Jednocześnie tarcza słoneczna musi znajdować się zaledwie kilka stopni poniżej linii horyzontu – podczas wschodu lub zachodu. W ciągu dnia, przy rozproszonym świetle, te cienkie chmury niemal nie mienią się kolorami.
Anżelika Hańczuk zauważyła, że chmury perłowe stały się jednym z jej ulubionych zjawisk i trafiły nawet na oficjalną naszywkę zespołu ekspedycji. Według jej słów stanowią one nie tylko unikalny przykład procesów atmosferycznych, ale są też czymś prawdziwie magicznym dla ludzkiego oka.
Obserwacje prowadzone na stacji „Akademik Wiernadski” pozwalają lepiej zrozumieć mechanizm powstawania chmur stratosferycznych w szerokościach polarnych oraz czynniki wpływające na ich występowanie.
Tego typu dokumentacja pomaga monitorować rzadkie zjawiska atmosferyczne w najbardziej odległych regionach naszej planety.