Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een uitspraak gedaan die een zware klap vormt voor de plannen van de regering-Trump. De rechters oordeelden dat het presidentiële decreet om het geboorterecht voor kinderen van ongedocumenteerde migranten in te perken, in strijd is met de grondwet.
Het besluit werd genomen met een meerderheid van 6 tegen 3 stemmen. Het hof benadrukte dat het principe uit het 14e amendement van de grondwet niet simpelweg via een presidentieel besluit kan worden gewijzigd. Om dit te veranderen is een formele wijziging van de grondwet zelf vereist.
Het 14e amendement stelt: "Alle personen die in de Verenigde Staten zijn geboren of genaturaliseerd en onderworpen zijn aan de rechtsmacht daarvan, zijn burgers van de Verenigde Staten." Het hof baseerde zijn oordeel specifiek op deze bepaling.
Met het decreet, dat aan het begin van zijn tweede termijn werd uitgevaardigd, probeerde Trump het burgerschap te ontzeggen aan kinderen van wie de ouders illegaal of met een tijdelijk visum in het land verbleven. De rechtbank oordeelde echter dat dergelijke maatregelen de bevoegdheden van de president overschrijden.
De reacties uit het kamp van de Trump-aanhangers waren fel. Diverse MAGA-vertegenwoordigers uitten hun teleurstelling, onder meer aan het adres van de door Trump benoemde rechter Amy Coney Barrett, die zich bij de meerderheid aansloot.
Stephen Miller, de plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis, en andere adviseurs uitten scherpe kritiek op de uitspraak. Zij bestempelden het besluit als een gevaar voor het land en pleitten voor strengere maatregelen tegen het zogenaamde 'geboortetoerisme'.
Donald Trump reageerde sarcastisch op sociale media door China te feliciteren met de "overwinning". Jurist Alan Dershowitz noemde het hele concept van burgerschap door geboorterecht "het domste idee dat ooit is bedacht".
Hoe nu verder? Als de regering het systeem wil veranderen, wacht er een langdurig traject via het Congres en de ratificatie van een nieuw amendement. Dit roept de vraag op in hoeverre constitutionele garanties bestand zijn tegen politieke initiatieven.
Met deze uitspraak blijft de status quo gehandhaafd voor duizenden in de VS geboren kinderen. Het laat bovendien zien dat zelfs een conservatief samengesteld hof bereid is de daden van de uitvoerende macht te toetsen aan de grondwet.
Voor de nabije toekomst wordt een verdere aanscherping van de immigratiecontroles op andere vlakken verwacht. Tom Homan, Trumps 'border czar', heeft reeds aangekondigd de strijd tegen illegale migratie te zullen opvoeren.
