Een internationaal team van astronomen onder leiding van Hannah Übler van het Max Planck Instituut voor Buitenaardse Fysica heeft drie actief accreterende superzware zwarte gaten in één sterrenstelsel ontdekt.
Het sterrenstelsel J0148-4214 bevindt zich meer dan 12,5 miljard lichtjaar van de aarde. Het licht ervan deed er ongeveer 12,5 miljard jaar over om ons te bereiken, daarom zien we het object zoals het er ongeveer 1,2 miljard jaar na de oerknal uitzag.
De onderzoekers maten een roodverschuiving van z = 5,02 en gebruikten gegevens van de ruimtetelescoop James Webb. Dit is het eerste bewijs van drie actieve zwarte gaten in één sterrenstelsel in zo'n ver verwijderd heelal.
Twee zwarte gaten bevinden zich dicht bij het centrum van het sterrenstelsel en zijn slechts 620 lichtjaar in geprojecteerde afstand van elkaar verwijderd. Het derde bevindt zich in de buitenste zone, op ongeveer 5500 lichtjaar van het centrum.
De massa's van de objecten worden geschat op ongeveer 80 miljoen, 600 duizend en 2 miljoen zonsmassa's. Het sterrenstelsel heeft een totale stellaire massa van ongeveer 1,3 miljard zonsmassa's, en de zwarte gaten vormen daarvan een aanzienlijk deel.
Een van de minder massieve gaten accreteert materie bijzonder intensief en overschrijdt mogelijk de Eddington-limiet. De twee centrale gaten zouden volgens schattingen binnen enkele honderden miljoenen jaren kunnen samensmelten.
De ontdekking levert nieuwe gegevens op over hoe massieve zwarte gaten in het vroege heelal groeiden en met elkaar in wisselwerking stonden. Hoe konden zulke complexe systemen zich zo snel na de oerknal vormen?
De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Astronomy & Astrophysics. Ze benadrukken de rol van samensmeltingen bij de groei van zwarte gaten in de jonge tijdperken van de kosmos.
