De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, hebben vrijdag in Mexico-Stad een geactualiseerd handelsverdrag ondertekend tijdens de EU-Mexico-top. De aanwezigheid van de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum bij de ondertekening onderstreept de politieke betekenis van het document.
De overeenkomst is een herziening van het bestaande partnerschap dat twintig jaar geleden de handelstarieven tussen de EU en Mexico ophief. Dit nieuwe pakket vergroot de markttoegang, verduidelijkt de regels voor overheidsopdrachten en versterkt de bescherming van geografische aanduidingen.
Economische context
Mexico is de op één na grootste handelspartner van de EU in Latijns-Amerika, terwijl de Europese Unie voor Mexico de tweede belangrijkste exportmarkt vormt. Volgens gegevens voor 2025 bereikte het handelsvolume in goederen tussen beide partijen 86,8 miljard euro, terwijl de handel in diensten in 2024 goed was voor 29,7 miljard euro.
Deze cijfers vallen echter in het niet bij de handelsvolumes van Mexico met de Verenigde Staten, hun grootste partner: in 2024 overschreed de handel in goederen en diensten met de VS de 900 miljard dollar.
De nieuwe overeenkomst komt tot stand tegen de achtergrond van de groeiende druk door het protectionistische Amerikaanse beleid en de herhaalde dreigementen met importheffingen vanuit de regering-Trump.
Gunstige exportmogelijkheden voor de EU
Volgens de Europese Commissie zullen de vernieuwde afspraken nieuwe afzetmarkten openen voor de EU:
- agro-voedingsproducten (varkensvlees, zuivelproducten, granen, fruit, pasta);
- de farmaceutische industrie;
- machinebouwproducten, inclusief apparatuur en onderdelen.
Wat de landbouw betreft, krijgt Mexico op zijn beurt voorspelbaardere voorwaarden voor de export van koffie, fruit, chocolade en agavesiroop, evenals ruimere toegang tot de EU-markt via vastgestelde tariefcontingenten.
Geografische aanduidingen en overheidsopdrachten
Het akkoord voorziet in de bescherming van 568 Europese en 26 Mexicaanse geografische aanduidingen, wat essentieel is voor producenten van wijn, kaas, vleeswaren en andere producten met een specifieke regionale herkomst.
Ook de markten voor overheidsopdrachten worden aan beide zijden opengesteld, wat kan leiden tot meer contracten voor Europese infrastructuur-, technologie- en dienstverlenende bedrijven in Mexico en vice versa.
Geopolitieke context
De EU en Mexico beschouwen deze overeenkomst als onderdeel van een bredere strategie om handelsbetrekkingen te diversifiëren en de afhankelijkheid van de VS en China te verminderen. Mexico is een belangrijk knooppunt geworden voor de productie van elektrische voertuigen en onderdelen, wat Chinese investeerders aantrekt; de EU streeft er ondertussen naar haar eigen invloed in de regio te consolideren.
De Europese Commissie verklaart dat 97% van het bbp van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied gedekt zal worden door een modern netwerk van preferentiële handelsakkoorden met de EU — geen enkele andere regio ter wereld heeft zo’n dicht netwerk van verbindingen. Dit werd voorafgegaan door de voorlopige inwerkingtreding op 1 mei 2026 van het handelspact met de MERCOSUR-landen (Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay), dat eveneens de handel in goederen en diensten liberaliseert.
Reacties en risico's
De overeenkomst met MERCOSUR riep hevig verzet op bij Europese boeren, die vreesden voor een sterke stijging van de import en oneerlijke concurrentie. In Brussel hoopt men dat de procedure met Mexico soepeler zal verlopen: de import van gevoelige landbouwproducten zal beperkt blijven door tariefcontingenten in plaats van een vrije instroom.
Toch blijven er politieke en economische risico's:
- mogelijke kritiek van landbouworganisaties in de EU;
- de gevoeligheid van de publieke opinie voor een toename van de import;
- de afhankelijkheid van macro-economische en politieke stabiliteit in Latijns-Amerika.
Conclusie
Het vernieuwde handelsakkoord tussen de EU en Mexico is niet slechts een technische herziening van afspraken, maar een instrument voor geoeconomische positionering:
- de EU versterkt haar aanwezigheid in Latijns-Amerika tegen de achtergrond van de groeiende macht van China en de onzekerheid rond de VS;
- Mexico breidt zijn alternatieve markten uit en krijgt meer voorspelbare toegang tot Europese overheidsopdrachten.
