Halverwege mei 2026 voerde de Canadese premier Mark Carney in Brussel een reeks gesprekken met de top van de Europese Unie, waarbij hij de koers naar een nauwere handelsrelatie en politiek partnerschap bevestigde. Deze contacten vormen een direct antwoord op de bekoelde verhoudingen met de regering-Trump, wiens tariefbeleid heeft geleid tot tegenmaatregelen vanuit Ottawa.
In de afgelopen weken zijn Canada en de EU overeengekomen om het CETA-verdrag uit te breiden, wat resulteert in hogere quota voor de export van Canadese energiebronnen en landbouwproducten naar Europa. Tegelijkertijd heeft Ottawa de onderhandelingen over nieuwe handelspreferenties met Washington opgeschort, waarbij verwezen werd naar de instabiliteit van de Amerikaanse opstelling. Europese diplomaten wezen op de opvallende bereidheid van Canada om deel te nemen aan gezamenlijke defensie-initiatieven van de EU, een stap die voorheen als onwaarschijnlijk werd beschouwd.
De structurele oorzaken voor deze verschuiving liggen bij de drastische koerswijziging van de Amerikaanse buitenlandse politiek sinds de terugkeer van Trump. De invoering van heffingen op Canadees metaal en auto's in april 2026 bracht een gevoelige klap toe aan vitale sectoren van de nationale economie. Carney, die eerder aan het hoofd stond van zowel de Bank of Canada als de Bank of England, benutte zijn ervaring om de focus snel te verleggen naar de Europese markt, waar al stabiele samenwerkingsverbanden bestaan.
De posities van de partijen laten zich momenteel als volgt schetsen: Canada streeft naar exportdiversificatie en toegang tot Europese fondsen voor de groene transitie, de EU is geïnteresseerd in een betrouwbare aanvoer van grondstoffen via stabiele routes en de VS blijven hameren op het belang van het Noord-Amerikaanse partnerschap. Hoewel geen van de partijen de deur voor dialoog definitief heeft gesloten, wijzen de feitelijke stappen van Ottawa op een heroriëntatie voor de lange termijn.
Analisten merken op dat de huidige toenadering verschilt van eerdere pogingen in de jaren 2010 door de directe koppeling aan specifieke besluiten van Trump en de persoonlijke autoriteit van Carney in Europese financiële kringen. In de komende zes weken zal de ondertekening van een vernieuwd CETA-protocol en de mogelijke Canadese deelname aan de Europese defensietop in juni dienen als belangrijke graadmeter.
Zo kiest Canada voor het eerst in decennia bewust voor een Europese koers als verzekering tegen de Amerikaanse onvoorspelbaarheid, waarbij de bestendigheid van deze keuze bepalend zal zijn voor de toekomstige configuratie van de Noord-Atlantische ruimte.
