Narendra Modi heeft opnieuw een grootschalige diplomatieke tournee afgerond, met bezoeken aan Frankrijk, Slowakije, de Seychellen en een tournee door de Indo-Pacifische regio. De afgelopen maanden ontmoette hij de Japanse premier Sanae Takaichi in Delhi en reisde vervolgens naar Indonesië, Australië en Nieuw-Zeeland, waar hij een reeks onderhandelingen op hoog niveau voerde. Deze energieke reeks ontmoetingen weerspiegelt de groeiende activiteit van India op het wereldtoneel.
Dit diplomatieke marathon blootlegt een diepere trend: Aziatische en Indo-Pacifische middelgrote mogendheden zoeken naar manieren om hun positie te versterken te midden van de groeiende onzekerheid in internationale betrekkingen. Landen in de regio streven ernaar hun partnerschappen te diversifiëren en niet te sterk afhankelijk te zijn van één hegemon, vooral als het gaat om mogelijke verschuivingen in het beleid van grootmachten.
Indiase diplomatie wordt vaak beschreven in termen van een strategie die bekend staat als 'G-min-2' – een benadering waarbij Aziatische middelgrote mogendheden (India, Japan, Australië, Zuid-Korea, Indonesië en Nieuw-Zeeland) hun onderlinge samenwerking verdiepen, strevend naar een grotere manoeuvreerruimte en het vermijden van volledige afhankelijkheid van de dynamiek die uitsluitend door de VS en China wordt bepaald. Dit betekent geen anti-Amerikaanse houding: landen in de regio begrijpen dat de militaire versterking van China een stabiele Amerikaanse aanwezigheid in de regio vereist. Tegelijkertijd streven ze naar strategische autonomie, gebaseerd op hun eigen capaciteiten en multilaterale samenwerking.
Achter de diplomatieke retoriek over vriendschap en samenwerking schuilen duidelijke strategische berekeningen. India, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland zien in de versterking van wederzijdse banden een middel om hun eigen posities in de Indo-Pacifische regio te versterken, de groeiende invloed van China tegengaan, niet door confrontatie, maar door het opbouwen van een alternatieve samenwerkingsarchitectuur op economisch, veiligheids- en technologisch gebied. Parallelle ontwikkeling van betrekkingen met de Verenigde Staten stelt deze landen in staat een evenwicht te bewaren, zonder voor een keuze te staan tussen Washington en Beijing.
De huidige diplomatieke impuls getuigt van een verschuiving van passieve aanpassing naar actieve herstructurering van regionale allianties. Middelgrote mogendheden zijn niet langer bereid een secundaire rol te spelen in een systeem dat wordt gedomineerd door twee supermachten; in plaats daarvan creëren ze hun eigen coördinatiemechanismen die hen in staat stellen de loop van regionale gebeurtenissen te beïnvloeden.
Eén ding is duidelijk: te midden van de toenemende systemische transformatie van internationale betrekkingen kunnen de Aziatische middelgrote mogendheden de architecten worden van een nieuwe regionale orde, waarin de Indo-Pacifische regio niet langer een strijdtoneel voor supermachten is, maar een ruimte voor multipolaire samenwerking wordt.
