Jongeren in economisch ontwikkelde landen uiten steeds vaker hun pessimisme over hun financiële toekomst. Studieschulden, de onbetaalbaarheid van woningen en moeilijkheden bij het vinden van werk creëren een sterk gevoel dat het voor eerdere generaties veel gemakkelijker was om welvaart te bereiken. Onderzoeksgegevens schetsen echter een veel complexer en genuanceerder beeld.
Twee tegengestelde statistieken
De wetenschappelijke gemeenschap is het niet eens geworden over de vraag of de huidige jonge generatie objectief gezien armer is geworden.
Aan de ene kant geven gegevens van het Institute for Fiscal Studies (IFS) aan dat millennials in Groot-Brittannië voor het eerst worden geconfronteerd met een lager inkomen op 30-jarige leeftijd dan eerdere generaties. Dit doorbreekt een trend van welvaartsstijging die al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw bestond. Een vergelijkbare trend wordt vastgesteld door het Stanford Center on Poverty and Inequality: slechts 44% van de Amerikanen die eind jaren tachtig zijn geboren, had op 30-jarige leeftijd een hogere sociaaleconomische status dan hun ouders, terwijl 49% lager uitkwam.
Aan de andere kant beweren een aantal economen en analisten (bijvoorbeeld in The Atlantic) dat millennials op de lange termijn financieel succesvoller zijn. Hoewel de crisis van 2008 een zware slag toebracht aan degenen die net hun carrière begonnen, vertoont hun inkomen sinds het midden van de jaren 2010 een gestage groei.
Polarisatie in plaats van een algemene regel
De meest evenwichtige beoordeling komt uit een grootschalige studie uit 2023, uitgevoerd door de Universiteit van Cambridge, de Humboldt Universiteit en het Sciences Po instituut. Na het interviewen van elk 6.000 vertegenwoordigers van de babyboomers en millennials, concludeerden de wetenschappers dat de financiële situatie van jongeren kritisch afhangt van de gekozen levensloop.
Millennials die werkzaam zijn in de laagbetaalde dienstensector of gedwongen zijn bij hun ouders te wonen, worden inderdaad geconfronteerd met ernstige economische moeilijkheden. Degenen echter die het klassieke middenklasse-scenario volgden (hoger onderwijs genoten en een stabiele carrière opgebouwd), hadden op middelbare leeftijd aanzienlijk meer vermogen vergaard dan hun leeftijdsgenoten uit de babyboomgeneratie op dezelfde leeftijd.
Psychologie van perceptie
Waarom komen objectieve gegevens vaak niet overeen met subjectieve gevoelens? Experts identificeren twee belangrijke factoren. Ten eerste heeft het trauma van de wereldwijde financiële crisis van 2008 langdurig een diepgeworteld gevoel van financiële onzekerheid bij jongeren gecreëerd. Ten tweede lokken sociale netwerken voortdurende vergelijkingen uit met het ‘gefilterde’ succes van anderen, wat het werkelijke beeld vervormt en het gevoel van eigen financiële ontoereikendheid versterkt.
Conclusie
Stellen dat de hele jonge generatie gedoemd is tot armoede, is een gevaarlijke simplificatie. De realiteit is dat economische kansen tegenwoordig meer afhangen van opleiding en beroepskeuze dan ooit tevoren. Dit creëert geen algehele armoede, maar een diepe polarisatie binnen de generatie zelf: de kloof tussen de meest succesvolle en de meest kwetsbare vertegenwoordigers ervan groeit voortdurend.
