In september 2026 presenteerden wetenschappers van de Universiteit van Hokkaido en hun collega's in het tijdschrift Science resultaten die ons op een nieuwe manier laten kijken naar de allereerste stappen van ons planetenstelsel. Monsters van de asteroïde Ryugu, meegebracht door het Japanse ruimtevaartuig Hayabusa-2, toonden aan dat het moederlichaam van deze hemelse steen zich niet later dan twee miljoen jaar na de geboorte van de zon heeft gevormd — dat wil zeggen minstens 4,5653 miljard jaar geleden.
Ryugu is geen samenhangend oerobject. Het is een ruïne. Ooit bestond er een veel groter lichaam. Het botste met een ander, viel uiteen, en de brokstukken verzamelden zich in de loop der tijd opnieuw. Juist die brokstukken zijn naar de aarde gebracht. Tot nu toe bleef onduidelijk wanneer precies het oorspronkelijke lichaam is ontstaan. Het onderzoeksteam, met onder anderen universitair docent Noriyuki Kawasaki, bepaalde de leeftijd van de mineralen in de monsters met behulp van radio-isotopische methoden en schatte de temperaturen waarbij deze mineralen kristalliseerden. Vervolgens werden de resultaten vergeleken met computermodellen van de thermische evolutie van het moederlichaam. De conclusie bleek eenduidig: het is ontstaan in de allereerste ogenblikken van het bestaan van het zonnestelsel.
Dat is belangrijk. Tot nu toe wees de analyse van meteorieten die op Ryugu lijken erop dat hun moederlichamen later ontstonden — ongeveer 2,2 miljoen jaar en meer na het begin. Ryugu en de daarmee samenhangende stoffen behoren tot een eerdere generatie. Zulke koolstofhoudende asteroïden zijn rijk aan water en organisch materiaal. Men denkt dat juist zij zowel water als de bouwstenen van het leven naar de jonge aarde kunnen hebben gebracht. Nu is duidelijk: deze materialen bestonden al bij het allereerste begin.
Het beeld dat zich aftekent is bijna ongelooflijk. De zon was nog maar net opgelaaid. Om haar heen draaide een schijf van gas en stof. In de koude buitenste gebieden begonnen zich bijna onmiddellijk (naar kosmische maatstaven) de eerste vaste lichamen te vormen. Binnenin hen smolt het ijs, reageerde water met mineralen, vormden zich complexe verbindingen. Daarna botsingen, vernietiging, nieuw samenklonteren — en zo draagt de kleine asteroïde Ryugu, met een diameter van minder dan een kilometer, miljarden jaren lang de chemische herinnering aan die allereerste processen in zich.
Wij leven in een wereld waarin een stukje steen, meegebracht van honderden miljoenen kilometers afstand, ons een blik gunt op een tijdperk waarin er nog geen planeten in de ons vertrouwde vorm bestonden, en zelfs nog geen definitief gevormd zonnestelsel. Alles bleek verbazingwekkend nauw met elkaar verbonden: radioactief verval van kortlevende isotopen, warmte, water, organisch materiaal, botsingen — en uiteindelijk de omstandigheden waaronder op een van de planeten leven kon ontstaan. Ryugu bewaarde dit verhaal eenvoudigweg in stilte, totdat Hayabusa-2 het voor ons ontsloot.
