In een Oost-Antarctische ijskern van de locatie Mount Brown South hebben wetenschappers microscopisch kleine fragmenten vulkanisch glas ontdekt — zogeheten cryptotefra — die door de wind over grote afstanden zijn meegevoerd en bewaard zijn gebleven in de sneeuw en het ijs van de kustzone. <\/p>
Het onderzoek, dat op 19 juni 2026 werd gepubliceerd door het Australian Antarctic Program Partnership, werd uitgevoerd door een internationaal team onder leiding van de Universiteit van Tasmanië. In het tijdschrift Climate of the Past wordt een proefanalyse beschreven van een ongeveer 300 meter lange ijskern die in 2017–2018 werd geboord. De wetenschappers richtten zich op het satelliettijdperk — de periode van 1979 tot 2017 — en bevestigden dat asdeeltjes die onzichtbaar zijn voor het blote oog, duizenden kilometers kunnen afleggen om vervolgens in het Antarctische ijs terecht te komen. <\/p>
Dr. Meg Harlan, de hoofdauteur van de studie, merkte op dat de ijskern een nieuw perspectief biedt op het vulkanisme op het zuidelijk halfrond, de atmosferische circulatie en de impact van uitbarstingen op het klimaat. Twee lagen cryptotefra konden worden gekoppeld aan specifieke gebeurtenissen: de uitbarsting van de Erebus in 1985 op het Antarctische eiland Ross en de krachtige explosie van de Chileense vulkaan Cerro Hudson in 1991. Die laatste bleek het eerste bevestigde geval te zijn waarbij as van deze uitbarsting in het Antarctische ijs is aangetroffen. <\/p>
De zoektocht naar dergelijke sporen wordt vaak vergeleken met het zoeken naar een "speld in een hooiberg": vulkanische lagen in Antarctische ijskernen zijn uiterst zeldzaam en liggen verspreid over tientallen of zelfs honderden meters ijs. Het team ontwikkelde een nieuwe methode die atmosferische transportmodellen combineert met chemische signalen in het ijs zelf. Hierdoor konden monsters zeer gericht worden geselecteerd, wat de hoeveelheid werk aanzienlijk verminderde. <\/p>
Het succes toonde aan dat de transportroutes van as complexer zijn dan voorheen werd aangenomen: het materiaal is niet alleen afkomstig van nabijgelegen Antarctische bronnen, maar ook uit Zuid-Amerika. Dergelijke vondsten helpen om ijsarchieven nauwkeuriger te dateren door signalen van verschillende uitbarstingen van elkaar te onderscheiden, en bieden een beter inzicht in hoe vulkanische activiteit de klimaatschommelingen in het verleden heeft beïnvloed. <\/p>
De Mount Brown South-ijskern bevindt zich in een gebied waar luchtstromen uit de Zuidelijke Indische Oceaan materiaal aanvoeren uit verschillende breedtegraden, waardoor het een waardevolle bron van informatie is over vulkanisme op het zuidelijk halfrond. Toekomstig onderzoek kan de database over zuidelijke uitbarstingen aanzienlijk uitbreiden en klimaatmodellen verbeteren. <\/p>
Een beter begrip van hoe en waar sporen van oude uitbarstingen bewaard blijven, maakt het mogelijk om hun impact op klimaatsarchieven nauwkeuriger in te schatten. <\/p>
