Voorheen werd aangenomen dat er onder de dikke ijskap van Oost-Antarctica een relatief vlak en oud craton lag: een stabiel deel van de lithosfeer dat bewaard is gebleven uit de tijd van het supercontinent Gondwana. Een nieuw onderzoek, waarover Escape Velocity Space News bericht, schetst echter een heel ander beeld: een complex waaiervormig reliëf dat is ontstaan door rotationele oprekking.
Een artikel op cosmoquest.org van 24 juni 2026 baseert zich op het werk van een internationaal team onder leiding van Egidio Armadillo, dat werd gepubliceerd in Nature Geoscience. De wetenschappers combineerden gegevens van radarpeilingen, gravimetrie, seismiek en magnetische metingen, waarna ze computermodellen gebruikten om te begrijpen hoe het landschap zou 'terugveren' na het smelten van het ijs.
Volgens de bron bereikt de ijskap op de diepste punten een dikte van 5 kilometer, met een gemiddelde van ongeveer 3 kilometer. Het was juist deze enorme massa die de details van de continentale structuur verborgen hield. Waar men eerder uitging van een 'saai' craton onder het ijs, toont de analyse nu een waaiervormige structuur van bekkens die ontstond doordat een fragment van de aardkorst rond een vast punt draaide en zich letterlijk als een waaier opende.
Escape Velocity Space News benadrukt het praktische belang van deze ontdekking: de vorm van het landschap onder het ijs heeft een directe invloed op de beweging van gletsjers en de nauwkeurigheid van de voorspellingen over hun smeltproces. Door deze nieuwe details in de modellen op te nemen, kan beter worden begrepen hoe de zeespiegel in de toekomst zal stijgen.
De bron merkt op dat ons begrip van de geschiedenis van de aarde gestoeld is op de bestudering van hedendaagse landschappen en hun verschuivingen. Waar bergen zichtbaar zijn, duidt dit op een botsing van platen; waar contouren en mineralen overeenkomen, wijst dit op het uiteenvallen van continenten. In Antarctica is men echter aangewezen op meetmethoden op afstand, en het beeld dat daaruit naar voren komt is aanzienlijk complexer dan voorheen werd aangenomen.
Volgens het rapport verandert deze ontdekking de kijk op de geologische evolutie van de regio en biedt het nieuwe handvatten voor onderzoek. Toekomstige studies zullen helpen te verduidelijken hoe dit waaiervormige reliëf precies is gevormd en welke processen er vandaag de dag onder het ijs nog steeds gaande zijn.
Het onderzoek toont aan dat zelfs de meest verborgen delen van onze planeet onverwachte geologische verhalen kunnen herbergen, waarmee rekening moet worden gehouden bij het modelleren van het klimaat en gletsjerprocessen.
