❓VRAAG:
Ik dacht dat dharma een soort hogere intentie was, maar het blijkt een beperking te zijn. Of zijn dit twee verschillende concepten? Wat is dharma dan wel?
❗️ANTWOORD van Lee:
Het is slechts een woord. Het zweeft als het ware in de lucht, net als het woord 'moed'. Maar wanneer aan deze woorden extra (emotionele) betekenissen worden toegekend, verhalen worden verzonnen en morele betekenissen worden gecreëerd, dan begint het hele spel. Dan begint het Spel.
In zijn meest fundamentele betekenis staat het woord 'dharma' voor iets als 'wet'. In bredere zin verwijst het echter niet naar de Wet van de Aantrekking, maar eerder naar 'menselijke wetten'. Het verschil is duidelijk: de Wet van de Aantrekking beschrijft een universeel mechanisme, terwijl 'menselijke wetten' gebaseerd zijn op afspraken of opgelegde concepten.
In het hindoeïsme werd dharma verheerlijkt om de bestuursstructuur te handhaven, wat neerkomt op het legaliseren van manipulaties. Vóór onze huidige beschaving werd dharma breder geïnterpreteerd: als een beschrijving van de structuur van archetypische verbindingen.
Een koning heeft bijvoorbeeld de dharma van een koning, wat inhoudt dat zijn leven en betekenissen niet representatief zijn voor een krijger, die een geheel eigen dharma bezit. Dit komt neer op zoiets als: 'dit is jouw beroep, dat bepaalde dingen van je vereist...' en 'je bent goed in je beroep, omdat je je taken naar behoren hebt vervuld'.
In deze context zouden onze presidenten, als zij hun dharma zouden volgen, worden beoordeeld op de mate waarin het welzijn van de bevolking is toegenomen tijdens hun ambtstermijn. 'Laat me het groeipercentage van het lerarensalaris zien – en ik zal u vertellen hoe goed uw president zijn functie heeft vervuld', zoiets. En alle excuses over 'ik wilde wel, maar werd tegengehouden' duiden op een 'gebrekkige naleving van de dharma van de president'.
Het bovenstaande illustreert hoe de term 'dharma' kan worden geïnterpreteerd, zonder de noodzaak van diepgaand historisch onderzoek. Sterker nog, toen dharma de norm was, werd er niet getwijfeld aan een andere interpretatie van 'de vervulling van professionele plichten'. Dat betekent dat het huidige presidentschap niet zou worden beoordeeld op basis van 'ik mag hem meer dan de ander', maar op strikte indicatoren: is er vooruitgang geboekt in het welzijn van de mensen, ja of nee?
Het strikt uitvoeren van de eigen taken, zoals deze gedefinieerd zijn, dat is ongeveer de kern van de betekenis.
