California, Nevada và Arizona vừa công bố một thỏa thuận tạm thời, theo đó ba bang này cam kết cắt giảm 3 triệu mẫu-foot (acre-feet) lượng nước khai thác từ sông Colorado trong vòng ba năm tới. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh mực nước tại các hồ chứa Mead và Powell đang sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục.
Sông Colorado hiện là nguồn cung cấp nước cho khoảng 40 triệu dân và tưới tiêu cho các vùng đất nông nghiệp tại bảy bang. Nếu không giảm mức tiêu thụ, mực nước tại các hồ chứa có thể rơi xuống dưới ngưỡng tới hạn ngay từ năm 2025, gây đe dọa trực tiếp đến nguồn nước của các thành phố và trang trại.
Nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khủng hoảng này là tình trạng sụt giảm lưu lượng dòng chảy kéo dài do hạn hán và biến đổi khí hậu. Trong vòng 20 năm qua, lưu lượng dòng chảy trung bình hằng năm đã giảm khoảng 20% so với các số liệu lịch sử. Các bang đã mất nhiều thời gian để thống nhất về mức độ cắt giảm, bởi California là bên tiêu thụ nhiều nhất, trong khi Arizona và Nevada kiên quyết yêu cầu chia sẻ trách nhiệm một cách tỷ lệ.
Theo kế hoạch, California sẽ cắt giảm 1,6 triệu mẫu-foot, Arizona giảm 1,2 triệu và Nevada giảm 0,2 triệu. Những con số này đã được xác nhận trong tuyên bố chung của ba bang và Cục Khai khẩn Hoa Kỳ. Các đợt cắt giảm sẽ được thực hiện trên tinh thần tự nguyện nhưng có sự hỗ trợ từ các gói kích thích của liên bang dưới hình thức bồi thường cho nông dân và các cơ quan quản lý đô thị.
Một ví dụ cụ thể tại Arizona là một số nông dân đã chấp thuận để ruộng nghỉ canh tác để đổi lấy các khoản chi trả bồi thường, giúp duy trì mực nước trong hồ chứa Mead. Cách tiếp cận này cho thấy các đòn bẩy kinh tế có thể thay thế cho các hạn ngạch cưỡng bức và giúp giảm bớt những rào cản về mặt chính trị.
Dẫu vậy, thỏa thuận này chỉ mang tính tạm thời và chưa giải quyết được bài toán dài hạn về phân chia quyền lợi nguồn nước giữa các bang và Mexico. Nếu tình trạng hạn hán vẫn tiếp diễn, một kế hoạch mới khắt khe hơn sẽ cần được thiết lập vào năm 2026, tác động đến toàn bộ bảy bang trong lưu vực.
