Ở tỉnh Vân Nam (tây nam Trung Quốc) và trong các cộng đồng bản địa ở miền bắc Philippines, người ta rất quen thuộc với một loại nấm bolete hoang dã mà người địa phương gọi bằng nhiều tên khác nhau: «kiến thủ thanh» (nghĩa đen là «xanh trong tay» — vì nó nhanh chóng chuyển sang màu xanh khi bị tổn thương) hay «sedesdem». Tên khoa học của nó là Lanmaoa asiatica. Khi được chế biến đúng cách, đây là một loại nấm ăn được ngon, được bán ở các chợ. Nhưng nếu ăn sống hoặc nấu chưa chín kỹ, nhiều người sẽ bắt đầu có những ảo giác vô cùng đặc trưng.
Người ta nhìn thấy hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm hình nhân người tí hon (thường cao 3–30 cm). Các hình nhân thường ăn mặc sặc sỡ, trông rất chân thực và có chiều sâu ba chiều, hành xử theo quy luật vật lý: đi vòng qua chướng ngại vật, trèo lên ghế và bàn, nhảy vào bát súp và thậm chí «bơi» trong đó. Tại các bệnh viện ở Vân Nam, hàng chục ca như vậy được ghi nhận mỗi năm; theo một số dữ liệu, khoảng 96 % bệnh nhân báo cáo chính xác về «tiểu nhân nhân» — «những người tí hon». Các triệu chứng thường bắt đầu sau vài giờ và hết trong vòng 1–5 ngày, không có ca tử vong và không tổn thương cơ quan nghiêm trọng.
Hiện tượng này được gọi là ảo giác kiểu Liliput (theo tên những cư dân tí hon của xứ Liliput trong «Những cuộc phiêu lưu của Gulliver»). Nó cũng xuất hiện trong các tình trạng khác (mê sảng, hội chứng cai rượu, một số bệnh thần kinh), nhưng cực kỳ hiếm. Loại nấm này tạo ra một tác nhân khởi phát tương đối ổn định và có thể tái lập, khiến nó trở nên quý giá đối với khoa học.
Câu chuyện bắt đầu từ những năm 1930. Các nhà truyền giáo ở vùng cao nguyên Papua — New Guinea đã mô tả «cơn điên nấm» sau khi ăn các loại bolete địa phương («nonda»). Vào những năm 1960, Gordon Wasson, Roger Heim và những người khác đã nghiên cứu những loại nấm này; Albert Hofmann (người phát hiện LSD và phân lập psilocybin) đã cố gắng tìm các hoạt chất nhưng không thành công. Khi đó nhiều người cho rằng đây có lẽ là một hiện tượng văn hóa hơn là hóa học.
Vào những năm 1990, những báo cáo tương tự xuất hiện ở Trung Quốc. Năm 2015, loài này được mô tả chính thức với tên Lanmaoa asiatica. Domnauer và Dentinger đã tiến hành khảo sát thực địa ở Vân Nam và Philippines (bao gồm cuộc điều tra khoa học đầu tiên về nấm ở vùng Cordillera phía bắc), thu thập mẫu vật, phỏng vấn người dân địa phương và tiến hành phân tích phát sinh loài và hệ gen của 53 mẫu thuộc chi Lanmaoa. Hóa ra «kiến thủ thanh» của Trung Quốc và «sedesdem» của Philippines là cùng một loài L. asiatica. Ba nền văn hóa cách xa nhau về địa lý (Trung Quốc, Philippines và trước đó là Papua — New Guinea) mô tả hiệu ứng gần như giống hệt nhau — một lập luận mạnh mẽ ủng hộ nguyên nhân hóa học thực sự chứ không phải thuần túy truyền thống dân gian.
Kết quả then chốt: trong hệ gen của L. asiatica không tìm thấy các gen chịu trách nhiệm sinh tổng hợp psilocybin, axit ibotenic hay các hợp chất hoạt tính thần kinh đã biết khác của nấm. Điều này củng cố giả thuyết về một chất chuyển hóa mới, hiện chưa được biết đến. Các nhà nghiên cứu cũng đã mô tả một số loài mới trong chi Lanmaoa và đã làm rõ các mối quan hệ tiến hóa của nhóm. Bản thân loại nấm này gần với các loài bolete thông thường (bao gồm cả porcini) hơn là với các «nấm ma thuật» chứa psilocybin — các dòng tiến hóa của chúng đã tách nhau khoảng 150 triệu năm trước.
