Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nden fizikçi ve kimyagerlerin yaptığı son keşif, ormanların Dünya atmosferiyle olan etkileşimine dair temel anlayışı kökten değiştirdi. Bilim insanları, şiddetli fırtınalar sırasında ağaçların yalnızca doğa olaylarına pasif bir şekilde boyun eğmekle kalmayıp, elektrik deşarjları ve aktif kimyasal maddeler üreten güçlü doğal jeneratörlere dönüşerek etraflarındaki havanın bileşimini bizzat yapılandırdıklarını ortaya koydu.
Bu fenomenin temelinde, korona deşarjı olarak bilinen fiziksel bir süreç yatıyor. Fırtına öncesinde gökyüzünde güçlü elektrik alanları yoğunlaştığında, yaprak uçlarında muazzam bir voltaj birikiyor. Bu durum, çevredeki havanın iyonlaşmasına ve çıplak gözle çoğu zaman görülemeyen, fiziksel olarak meşhur "Aziz Elmo Ateşi" ile akraba olan zayıf mor bir parıltının ortaya çıkmasına neden oluyor.
Ancak araştırmacılar için asıl sürpriz elektriklenmenin kendisi değil, onun yol açtığı devasa kimyasal sonuçlar oldu. Korona deşarjının parladığı anda elektrik akımı havadaki su ve oksijen moleküllerini parçalayarak bir dizi şiddetli reaksiyonu tetikliyor. Bu sürecin sonucunda, ağaç taçlarından büyük miktarlarda hidroksil radikalleri (OH) ve hidroperoksil radikalleri (HO2) salınmaya başlıyor.
Bu moleküllerin ömrü son derece kısa olsa da —yalnızca saniyenin küçük bir kesri kadar yaşarlar— muazzam bir oksitleme kapasitesine sahipler. Atmosfer kimyasında hidroksil radikalleri "gezegenin deterjanları" olarak adlandırılır. Havaya karıştıkları anda sera gazlarına, uçucu organik bileşiklere ve çeşitli kirleticilere anında saldırarak onları yok ederler ve böylece ormanlık alanların etrafındaki hava sahasını temizlerler.
Bu keşfe kadar iklim bilimciler ve ekologlar, atmosfer temizliğini değerlendirirken yalnızca güneşin ultraviyole ışınlarının etkisiyle gökyüzünde oluşan radikalleri hesaba katıyorlardı. Orman ekosistemlerinin gece vakti veya fırtınalı havalarda kendi başlarına devasa hacimlerde temizleyici madde üretebilmesi gerçeği, bilim dünyası için tam bir sürpriz oldu.
Şu anda araştırmacılar, dünya ormanlarının bu "elektrik mesaisinin" küresel iklimi ne ölçüde etkilediğini tam olarak hesaplamak için bilgisayar modelleri üzerinde çalışıyorlar. Bir gerçek artık gün gibi ortada: Ağaçlar iklim süreçlerinde daha önce sanılandan çok daha aktif bir rol üstleniyor ve ormandaki fırtınalar sadece bir doğa olayı değil, gezegen için küresel bir temizlik seansı anlamına geliyor.
