Surrey'de, tepeler ve ormanlar arasında, Britanya'nın en nadir ve kırılgan habitatlarından biri olan fundalıkların minik adaları gizleniyor. Bunlar, ülkenin yüzölçümünün yüzde birinden azını kaplamasına rağmen, benzersiz ve son derece karmaşık bir ekosistemi barındırıyor: Gezegenin başka hiçbir yerinde bulunmayan yüzlerce böcek, kuş ve bitki türüne ev sahipliği yapıyorlar.
Ancak bu alanları geleneksel yöntemlerle haritalamak, şimdilik, neredeyse imkansız. Parçalanmış ve diğer bitki örtüsünün arasına gizlenmiş her bir alanı yaya olarak gezmek, aşırı zaman ve maliyet gerektiren bir iş.
Surrey Üniversitesi'nden araştırmacılar — özellikle Ekoloji ve Sürdürülebilirlik Merkezi'nden Profesör Richard Murphy ve Dr. Ana Andries — Surrey Wildlife Trust, Buglife ve Painshill Park Trust ile birlikte bambaşka bir yaklaşım denemeye karar verdi. Herkesin erişebileceği şeyleri ve güçlü algoritmaları aynı anda bir araya getirdiler: Gönüllülerin ellerindeki telefonlar ve yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri.
Eğitimli vatandaş bilimciler, fundalıkların belirtilerini özel bir mobil uygulama kullanarak Chobham Common ve Puttenham Common adlı iki kilit alanda yüzlerce kez inceledi. 250'den fazla gönüllü, 1000'i aşkın anket yaparak, makine öğrenimi için temel oluşturacak veriler topladı. Algoritmalar bu gözlemleri uydu görüntüleri, toprak bilgileri ve arazi yapısı verileriyle birlikte analiz etti.
Sonuçlar tüm beklentileri aştı: Model, sadece üç metrelik çözünürlükle ulusal incelemelerin gözden kaçırdığı mikroskobik fundalık parçalarını bile ayrıntılarıyla gösterebilecek kadar doğru bir harita sundu. Bu yaklaşım sadece haritalama sürecini hızlandırmakla kalmıyor, aynı zamanda maliyetini de düşürüyor; sıradan insanları bilimin aktif katılımcılarına dönüştürüyor ve onların gözlemlerini doğa koruma için değerli bir katkı haline getiriyor.
Metodoloji şimdiden evrenselliğini kanıtladı: Aynı derecede nadir ve önemli olan Surrey'in parçalanmış tebeşir otlaklarını haritalamak için de başarıyla uygulandı. People and Nature dergisinde yayımlanan araştırma sonuçları, ülke genelinde ve ötesinde düzenli veri güncellemesinin önünü açıyor.
Space4Nature projesi şimdiden uluslararası alanda tanındı; Kasım 2025'te Birleşik Krallık, COP30 iklim konferansında bu projeyi çevre odaklı inovasyonun bir modeli olarak sundu. Bu da, doğanın gizli köşelerinin bilim için artık görünmez olmaktan çıktığı anlamına geliyor. Ve görüldüklerinde, onları kurtarmak mümkün hale geliyor.
