2025 yılında en büyük altı blokzincirde en az 457 milyar dolarlık potansiyel olarak vergilendirilebilir kripto faaliyeti tespit edildi; ticaret kârlarından ödemelere ve stake gelirlerine kadar. Chainalysis verilerine göre, ABD 112,6 milyar ile başı çekiyor ve Kuzey Amerika ile Avrupa Birliği birlikte 250 milyarı aştı. Rakam etkileyici, ancak bu yalnızca alt sınır: analiz, merkezi borsaların iç işlemlerini ve diğer birçok ağı hesaba katmıyor.
Bu faaliyetin çoğu vergi makamlarının görüş alanı dışında kalıyor. Raporuna göre, 2026 yılında yürürlüğe giren CARF kuralları akışların yalnızca 14 yüzde kapsıyor. Geri kalan 86 yüzde ise merkeziyetsiz borsalardaki ticaret, eşler arası transferler, madencilik gelirleri ve kripto ödemelerden oluşuyor. Devletler verileri çoğunlukla merkezi platformlardan alıyor; kendi kendini yöneten cüzdanlar ve DeFi ise kendi kurallarıyla çalışmaya devam ediyor.
Bireysel ülkeler için bu hacimler bütçenin gözle görülür bir parçası haline geliyor. Portekiz'de iki milyar dolarlık kripto faaliyeti, hazine açığının 201 yüzdesine eşitken, Nijerya'da 4,4 milyar, tüm devlet gelirlerinin 12 yüzdesinden fazlasını oluşturuyor. Bu rakamlar, kriptonun günlük ekonomiye ne kadar işlediğini, özellikle ulusal para birimi istikrarsız olan ülkelerde gösteriyor.
Sıradan bir kullanıcı için bu basit bir ikilem anlamına geliyor: kayıtları kendin tutmak ya da risk almak. Amerikan tutarının önemli bir bölümünü oluşturan stablecoin ödemeleri, otomatik takipten kolayca kaçıyor. Bir kişi USDT ile kahve satın alıyor veya serbest çalışma karşılığında kripto ile ödeme alıyor ve bu işlemler otomatik olarak borsa raporlarına girmiyor.
Durum, suyun bir kısmının görünür kanallardan aktığı, geri kalanının ise topraktan sızdığı bir nehri andırıyor. Hükümetler uluslararası anlaşmalar şeklinde setleri güçlendiriyor, ancak su alternatif yollar bulmaya devam ediyor. Sonuçta, işlemlerinin şeffaf kaydını tutan kazanıyor, sosyal ihtiyaçlar için fon alamayan bütçe ise kaybediyor.
Chainalysis, 457 milyar rakamının vergi tutarı değil, yalnızca potansiyel olarak vergilendirilebilir akışların bir tahmini olduğunu vurguluyor. Gerçek gelirler ulusal mevzuata ve piyasa katılımcılarının dürüstlüğüne bağlı. 2026 yılında CARF tam kapasite çalışmaya başladığında, görünür ile gerçek arasındaki fark azalabilir, ancak tamamen ortadan kalkması pek olası değil.
