Komisja Gospodarcza i Monetarna Parlamentu Europejskiego oficjalnie zatwierdziła projekt utworzenia cyfrowego euro. Ten krok stanowi kluczowy element strategii Unii Europejskiej mającej na celu wzmocnienie suwerenności finansowej oraz ograniczenie zależności od amerykańskiej infrastruktury płatniczej w obliczu rosnących napięć geopolitycznych. Przewiduje się, że nowa waluta cyfrowa zostanie wprowadzona do użytku do 2029 roku.
Inicjatywa powołania waluty cyfrowej banku centralnego (CBDC) dla strefy euro wynika z potrzeby zapewnienia Europie strategicznej autonomii. Według danych Europejskiego Banku Centralnego (EBC), amerykańskie giganty płatnicze, takie jak Visa i Mastercard, obsługują 61% wszystkich transakcji kartowych w strefie euro. Co więcej, firmy te kontrolują niemal wszystkie transakcje transgraniczne realizowane za pomocą kart w tym regionie.
Debaty na temat suwerenności finansowej przybrały na sile ze względu na ryzyko związane z uzależnieniem wspólnoty od zagranicznej infrastruktury płatniczej. Cyfrowe euro ma stać się jednym z głównych narzędzi ochrony europejskiego rynku.
Cyfrowe euro będzie cyfrową formą pieniądza banku centralnego, emitowaną i gwarantowaną przez EBC. Jednocześnie Bruksela podkreśla: nowa waluta nie zastąpi gotówki ani tradycyjnych usług bankowych, a jedynie je uzupełni.
Obywatele będą mogli przechowywać cyfrowe euro w specjalnym portfelu, przy czym zostanie ustalony limit posiadanych środków (jego dokładna wysokość nie została jeszcze określona). System będzie obsługiwał płatności zarówno w trybie online, jak i offline. Szczególną wagę przywiązano do prywatności: EBC nie będzie miał bezpośredniego dostępu do danych o płatnościach, co wykluczy możliwość bezpośredniej identyfikacji użytkowników przez bank centralny.
EBC weźmie na siebie stworzenie podstawowej infrastruktury technologicznej. Bezpośrednią obsługą obywateli i firm zajmą się natomiast banki komercyjne oraz firmy płatnicze.
Zgodnie z propozycją, instytucje finansowe będą otrzymywać wynagrodzenie za udział w systemie, a przedsiębiorstwa handlowe będą płacić prowizje od transakcji, które mają być niższe od obecnych stawek stosowanych przez Visę i Mastercard. Jednak według źródeł zaznajomionych z przebiegiem obrad, to właśnie mechanizm naliczania tego wynagrodzenia pozostaje jedną z najbardziej spornych kwestii przed negocjacjami z państwami członkowskimi UE.
EBC pozytywnie ocenił już decyzję komisji. „Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że Komisja Gospodarcza i Monetarna uzgodniła swoje stanowisko... pozwoli to zachować euro gotówkowe jako prawny środek płatniczy, a jednocześnie stworzy ramy dla cyfrowego euro” — oświadczyło biuro prasowe regulatora.
Włoski eurodeputowany Pasquale Tridico, który negocjował dokument w imieniu frakcji Lewicy, nazwał głosowanie „historycznym”. „Zatwierdzenie rozporządzenia w sprawie cyfrowego euro to wielkie zwycięstwo obywateli i małych firm” — podkreślił.
Europa nie jest odosobniona w pracach nad państwowymi walutami cyfrowymi. Chiny wdrożyły już cyfrowego juana, a Rosja planuje pełne uruchomienie cyfrowego rubla we wrześniu 2026 roku.
Stany Zjednoczone wybrały zasadniczo inną drogę. Prezydent Donald Trump odrzucił ideę stworzenia cyfrowego dolara emitowanego przez Fed, stawiając na rozwój prywatnych stablecoinów. Ponieważ ogromna większość takich kryptoaktywów jest denominowana w dolarach, ich zwolennicy wierzą, że wzmocni to jedynie międzynarodową rolę amerykańskiej waluty w płatnościach transgranicznych.
Niemniej jednak eksperci dopuszczają możliwość powrotu tematu CBDC w USA. Były przewodniczący Komisji Handlu Towarowymi Kontraktami Terminowymi (CFTC) Timothy Massad zauważył w wywiadzie dla CoinDesk, że dyskusje w Waszyngtonie trwają, a cyfrowy dolar z czasem może okazać się nieunikniony.
Teraz stanowisko Komisji Gospodarczej i Monetarnej musi zostać sformalizowane podczas sesji plenarnej w Strasburgu na początku lipca. Następnie rozpoczną się negocjacje z 27 państwami członkowskimi UE. Posłowie liczą na osiągnięcie ostatecznego porozumienia do końca 2026 roku, aby przybliżyć uruchomienie systemu do planowanego terminu w 2029 roku.
