W zatoce Studland Bay na wybrzeżu Dorset podwodne blizny po łańcuchach kotwicznych zaczęły zarastać w ciągu zaledwie kilku lat. Tam, gdzie wcześniej kotwice rwały korzenie trawy morskiej, teraz znów zielenią się gęste łąki — a wraz z nimi wracają koniki morskie, węgorze i kraby.
Wszystko zaczęło się w 2021 roku, kiedy lokalne partnerstwo zainstalowało pierwsze dziesięć „eko-kotwiczeń”. Zamiast ciężkich łańcuchów, które wlokły się po dnie, zastosowano kotwicę śrubową wkręconą w podłoże oraz elastyczną linę, która rozciąga się i kurczy wraz z przypływem. Taki mechanizm niemal nie dotyka dna morskiego.
Badanie magistrantki Uniwersytetu w Southampton, Kiry Dunn, wykazało: w strefie pierwszych dziesięciu kotwiczeń nagie plamy w łąkach morskich zmniejszyły się średnio o 94 % w latach 2021–2025. Tam, gdzie zwykłe łańcuchy pozostały do 2023 roku, odbudowa wyniosła 65 %. Dane uzyskano na podstawie zdjęć sonarowych i obserwacji nurków.
Łąki morskie to nie tylko trawa pod wodą. Służą jako wylęgarnia dla ryb, schronienie dla rzadkich gatunków i naturalny filtr, który zatrzymuje węgiel. Kiedy kotwice przestają je niszczyć, trawa szybko się sama rozrasta, a wraz z nią wraca cały ekosystem. W Studland Bay widać już znacznie więcej spotkań z konikami morskimi — gatunkami, które w Wielkiej Brytanii objęte są szczególną ochroną.
Projekt finansowany jest z grantów, darowizn i niewielkiej opłaty za korzystanie z kotwiczeń przez aplikację mobilną. Do 2026 roku ich liczba wzrosła niemal do stu. Partnerstwo połączyło National Trust, lokalne kluby jachtowe, naukowców i wolontariuszy — wszyscy widzą, że prosta wymiana sprzętu daje szybki i wymierny rezultat.
Doświadczenie Dorset pokazuje: gdy udaje się usunąć główne źródło zniszczenia, przyroda odradza się szybciej, niż oczekiwano. Takie lokalne rozwiązania pomagają zachować nie tylko pojedyncze gatunki, ale i całe podwodne społeczności, od których zależy zdrowie wód przybrzeżnych.
