Een uitgelekt 14-puntenplan voor een raamovereenkomst tussen de VS en Iran zou de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten ingrijpend kunnen veranderen. Volgens de informatie die in de media is verschenen, belooft Teheran om nooit een nucleair arsenaal op te bouwen en de scheepvaart in de Straat van Hormuz direct te hervatten. In ruil daarvoor zijn Washington en zijn regionale partners bereid Iran een omvangrijk pakket aan economische voordelen te bieden, waaronder de oprichting van een wederopbouwfonds van 300 miljard dollar en de volledige opheffing van sancties.
Nucleaire concessies en openstelling van de zeestraat
Het document, dat in handen is van journalisten, beschrijft de voorwaarden van de mogelijke deal in detail. De tekst vermeldt expliciet dat Teheran een ongekende stap zet door tegemoet te komen aan een cruciale eis van Washington: Iran "bevestigt dat het nooit kernwapens zal produceren".
Naast de nucleaire kwestie verplicht Iran zich ertoe om direct te beginnen met de heropening van de strategisch vitale Straat van Hormuz, waarlangs een aanzienlijk deel van de wereldwijde olievoorraad wordt vervoerd.
Economische garanties: 300 miljard en opheffing van sancties
Als tegenprestatie voor deze geopolitieke concessies gaan de VS en hun regionale partners aanzienlijke financiële verplichtingen aan. Iran dringt al jaren aan op herstelbetalingen en wederopbouwfondsen als voorwaarde voor het sluiten van welk vredesakkoord dan ook.
Volgens het conceptakkoord verbinden de Amerikaanse zijde en haar bondgenoten zich tot het volgende:
- Het verstrekken van financiering ter hoogte van minstens 300 miljard dollar (circa 258,5 miljard euro) voor de uitvoering van het "plan voor wederopbouw en economische ontwikkeling van Iran".
- Het opheffen van "alle soorten sancties" tegen de Islamitische Republiek.
- Het stapsgewijs deblokkeren van Iraanse tegoeden en activa naarmate het onderhandelingsproces vordert.
- Het verlenen van ministeriële uitzonderingen door het Amerikaanse ministerie van Financiën voor de export van Iraanse olie en alle bijbehorende diensten.
In het uitgelekte 14-puntenplan wordt echter niet gespecificeerd uit welke bronnen dit enorme wederopbouwfonds van 300 miljard dollar precies gefinancierd zal worden.
Standpunt van Washington: "Geen cent van de VS"
Ondanks de indrukwekkende bedragen in het conceptakkoord probeert de Amerikaanse regering binnenlandse politieke risico's weg te nemen en belastingbetalers gerust te stellen. Toen de Amerikaanse president vrijdag vragen van journalisten beantwoordde over de vraag of de VS dit fonds rechtstreeks zullen financieren, verklaarde hij stellig dat er "geen cent" aan Amerikaans geld naar Teheran zal gaan.
De bewoner van het Witte Huis voegde eraan toe dat hij andere landen niet kan en wil verbieden om in Iran te investeren, mochten zij die wens hebben. Daarmee lijkt de last van de financiële wederopbouw van Iran neer te komen op de schouders van buurlanden, regionale partners en internationale investeerders, en niet op de Amerikaanse begroting.
