Veel video's op sociale media laten zien hoe mensen 'spelen' met katten, terwijl de dieren in werkelijkheid vaak irritatie of stress ervaren. Een nieuwe studie, gepland voor publicatie in 2026, analyseert ruim duizend reacties op zulke video's en toont aan hoe wijdverbreid dit misverstand is.
Uit een analyse van reacties op YouTube, TikTok, Instagram en Facebook blijkt dat kijkers in 75 tot 93 procent van de gevallen positief reageerden op interacties waarbij katten duidelijke tekenen van ongemak vertoonden: denk aan sissen, pogingen tot vluchten, bijten en zelfs zichtbare verwondingen bij mensen. De onderzoekers constateren dat mensen deze signalen vaak interpreteren als uitingen van speelsheid of genegenheid.
Belangrijke misvattingen zijn onder meer de overtuiging dat 'echte stress niet te missen is' of dat een kat 'uit zichzelf wel weggaat als die niet wil'. In werkelijkheid blijven katten vaak in een benarde situatie om escalatie te vermijden, of ze gebruiken 'bevriezing' als een beschermende reactie. Ruw spel leidt snel tot overstimulatie, waardoor wat op affectie lijkt in feite defensief gedrag uitlokt.
Een andere veelgehoorde opvatting is 'dit is een manier om vertrouwen te winnen' of dat 'katten liefde tonen met bijten'. Het onderzoek toont echter aan dat zulke 'liefdesbeetjes' meestal simpelweg 'stop' betekenen. Aanhoudende krassen en beten wijzen vaker op overprikkeling dan op wederzijds plezier. Dit soort interpretaties doet denken aan cognitieve dissonantie, waarbij mensen weigeren ongemakkelijke feiten te erkennen om hun vertrouwde wereldbeeld in stand te houden.
De juiste benadering van spel met een kat begint bij het observeren van de lichaamstaal. Platliggende oren, een staart die heen en weer slaat, of abrupte bewegingen zijn duidelijke signalen om te stoppen. Het is beter om op afstand te spelen met een speelhengel, het dier keuzes te bieden en altijd meerdere ontsnappingsroutes vrij te houden. Regelmatig, maar respectvol spel versterkt de band en vermindert stress bij de kat.
De studie benadrukt dat veel eigenaren niet uit kwade wil handelen, maar eerder vanuit diepgewortelde misvattingen over katten. Nieuwsgierigheid en de bereidheid om hun eigen gewoontes te heroverwegen, helpen om te onderscheiden wanneer spel werkelijk vreugde brengt, en wanneer het slechts tot spanning leidt.
Om een kat zich veilig te laten voelen, is het essentieel om bij de eerste tekenen van ongemak direct te stoppen en alternatieve, veilige vormen van interactie aan te bieden.
