In de bovenloop van de Yangtze, waar het gletsjerwater nog steeds de herinnering aan het Kwartair bewaart, leeft een van de zeldzaamste vissen ter wereld: de Sichuan-forel. Deze relictsoort, ook bekend als de Sichuan-taimen (Hucho bleekeri), heeft millennia overleefd, maar staat vandaag op de rand van uitsterven. Onlangs hebben vier Chinese ministeries — het Ministerie van Landbouw, het Ministerie van Ecologie, het Ministerie van Waterbeheer en het Staatsagentschap voor Bos- en Steppebeheer — gezamenlijk het 'Actieplan voor het redden van de Sichuan-taimen voor de jaren 2026–2035' goedgekeurd.
Het document verdeelt het werk in twee fasen. In de komende vijf jaar is het de bedoeling om de afname van natuurlijke populaties te stoppen, het areaal van belangrijke leefgebieden te verdubbelen en jaarlijks minstens vijfduizend exemplaren in het wild uit te zetten, met een overlevingspercentage van meer dan dertig procent. Tegen 2035 moet het verspreidingsgebied opnieuw verdubbeld zijn en het aantal wilde vissen verdubbeld. Hiervoor zijn zeven hoofdlijnen voorzien: monitoring en redding van natuurlijke groepen, bescherming en herstel van leefgebieden, behoud van genetische diversiteit, verbetering van technologieën voor kunstmatige kweek, reconstructie van natuurlijke populaties, controle op activiteiten in watergebieden en voorlichtingswerk.
De Sichuan-forel is het toproofdier van de bovenloop van de Yangtze. Zijn toestand dient als een soort indicator voor de gezondheid van het hele rivierecosysteem. Zoals een gevoelige barometer veranderingen in klimaat en waterkwaliteit laat zien, zo weerspiegelt deze vis hoe stabiel de hele keten is, van plankton tot grote roofdieren. Het uitsterven van de soort zou niet alleen het verlies van één bewoner betekenen, maar een signaal van een diepgaande verstoring van het evenwicht, die ook andere soorten en mensen die afhankelijk zijn van de rivier treft.
Het plan omvat strenge maatregelen voor de regulering van watergebruik, versterking van de juridische bescherming en interdepartementale coördinatie. Bijzondere aandacht gaat uit naar de genenbank en kunstmatige voortplanting om de diversiteit te behouden die in miljoenen jaren van evolutie is opgebouwd. Dergelijke stappen zijn niet alleen belangrijk voor de vis zelf, maar ook voor het begrijpen van oude klimaatprocessen, die wetenschappers bestuderen aan de hand van overblijfselen en het genoom van relictsoorten.
In tien jaar tijd willen Chinese specialisten versnipperde inspanningen omvormen tot een systematisch programma, waarbij elke fase wordt ondersteund door financiering, wetenschappelijke gegevens en controle. Dit is niet alleen het redden van één vis, maar een poging om de rivier haar oude beschermer terug te geven en daarmee de veerkracht van een hele regio te versterken.
