Một nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học Trung Quốc dẫn đầu đã báo cáo về một hiện tượng mới có thể giúp dự đoán các trận động đất mạnh. Các nhà nghiên cứu mô tả «sóng gợn địa chấn» — những nhiễu động dạng vòng trong các tín hiệu địa chấn, từ trường và tầng điện ly, xuất hiện trước các cơn rung chấn.
Trong bài báo đăng trên tạp chí bình duyệt NPJ Natural Hazards, nhóm nghiên cứu đã kiểm tra phương pháp trên dữ liệu của 12 trận động đất lớn ở Trung Quốc trong các năm 2022–2024. Trong số 12 khu vực ghi nhận tín hiệu bất thường, có 83% trường hợp (10 trên 12) động đất xảy ra trong vòng ba tháng.
Các nhà khoa học từ các viện nghiên cứu ở Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Brazil và Nhật Bản đã phân tích dữ liệu từ máy đo địa chấn, từ kế và các trạm thu GNSS mặt đất. Hai trường hợp tín hiệu không phát huy tác dụng có liên quan đến độ sâu chấn tiêu không điển hình.
«Trong lịch sử, việc dự đoán động đất từng được coi là gần như bất khả thi», các tác giả nhận định. Công trình của họ thách thức quan điểm này và mở ra một hướng đi mới cho nghiên cứu.
Một trong những tác giả chính, giáo sư Trần Trạch Hồng từ Đại học Công nghệ Thành Đô, nhấn mạnh: nhóm nghiên cứu không khẳng định rằng hiện đã có thể dự đoán động đất chính xác đến từng phút hay vài kilômét. Theo tiêu chí của USGS, một dự báo đầy đủ đòi hỏi phải nêu rõ ngày, giờ, địa điểm và độ lớn.
Độ lớn trong các dự báo trung bình cao hơn thực tế 0,5 đơn vị. Phương pháp cho thấy tiềm năng, nhưng cần được kiểm chứng thêm trên dữ liệu lớn và ở nhiều khu vực khác nhau.
Liệu hiện tượng này có thực sự có thể thay đổi cách tiếp cận địa chấn học trong dài hạn hay không?
