Khoa học lại tiến gần đến câu hỏi nghe gần như chế giễu: liệu có cần đến bộ não để thông minh hay không?
Trung tâm của cuộc tranh cãi là nấm nhầy Physarum polycephalum — một sinh vật màu vàng tươi, không có não, không có hệ thần kinh, không có tế bào thần kinh.
Nhưng nó lại có thể làm những điều trông có vẻ đầy chủ đích một cách đáng ngờ.
Nấm nhầy có khả năng tìm đường đi ngắn qua mê cung, xây dựng mạng lưới hiệu quả giữa các nguồn thức ăn và tránh những nơi nó đã từng đến.
Điều thú vị hơn nữa là “trí nhớ” của nó. Khi Physarum bò trên bề mặt, nó để lại một vệt chất nhầy mỏng phía sau và sau đó cố gắng không quay lại đó nữa. Hóa ra, một phần thông tin về hành trình của chính nó được lưu trữ theo đúng nghĩa đen bên ngoài cơ thể nó.
Và chính tại đây, điều thú vị nhất bắt đầu diễn ra giữa các nhà khoa học.
Một số cho rằng từ “suy nghĩ” và “trí thông minh” ở đây là quá đáng. Nấm nhầy chỉ đơn thuần phản ứng với các tín hiệu hóa học và vật lý, và hành vi phức tạp chưa chắc đã là dấu hiệu của trí tuệ.
Những người khác phản bác: nếu một sinh vật có thể tiếp nhận thông tin, thay đổi hành vi dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ và tìm ra giải pháp hiệu quả cho các vấn đề, thì tại sao lại không thể coi đó là ít nhất một dạng trí thông minh đơn giản nhất?
Vào năm 2026, các thí nghiệm mới với mê cung lại tiếp tục làm nóng cuộc tranh luận. Các nhà nghiên cứu kiểm tra liệu nấm nhầy có thực sự có trí nhớ không gian ngắn hạn hay không. Kết quả không rõ ràng, vì vậy vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng.
Chính vì vậy, câu chuyện được công bố vào ngày 8 tháng 2026 năm, đã gây ra sự quan tâm lớn: cuộc tranh luận không còn chỉ xoay quanh nấm nhầy, mà còn xoay quanh chính định nghĩa của từ “trí tuệ”.
Còn hiện tại, tình huống này khá là đáng buồn cho nhân loại:
nấm nhầy không có não, nhưng vẫn đi qua được mê cung. 😄
