Ở Bali, nơi những đêm từng bừng sáng với hàng nghìn đốm lửa nhỏ bé, đom đóm gần như đã biến mất. Trong những thập kỷ qua, quần thể của chúng đã suy giảm nghiêm trọng do nạn chặt phá rừng, ánh sáng nhân tạo chói lòa, thuốc trừ sâu và biến đổi khí hậu. Hòn đảo nổi tiếng với những thửa ruộng bậc thang và những khu rừng nhiệt đới đang đánh mất một phần phép màu của màn đêm, và đây không chỉ là một mất mát về mặt thẩm mỹ — đom đóm đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái, như những chỉ báo về sức khỏe của môi trường.
Vào năm 2020, người dân địa phương Wayan Wardika đã thành lập dự án “Bring Back the Light” — sáng kiến bảo tồn đom đóm duy nhất ở Indonesia. Cùng với một nhóm nhỏ các nhà khoa học, ông bắt tay vào việc nhân giống côn trùng trong điều kiện được kiểm soát để sau đó thả chúng về với tự nhiên. Tuy nhiên, chỉ nhân giống thôi thì chưa đủ: nếu không có môi trường sống phù hợp, côn trùng sẽ không thể tồn tại lâu dài.
Wayan đi đến kết luận rằng chìa khóa thành công nằm ở việc bảo vệ và phục hồi các môi trường sống tự nhiên. Ông bắt đầu thuyết phục những người nông dân lân cận từ bỏ hóa chất và chuyển sang canh tác hữu cơ. Thuốc trừ sâu không chỉ giết chết sâu bọ gây hại mà còn giết cả ấu trùng đom đóm, vốn phát triển trong đất và nước. Ngược lại, các phương pháp hữu cơ cho phép duy trì những vùng ẩm ướt và thảm thực vật cần thiết cho vòng đời của loài bọ cánh cứng này.
Đom đóm rất nhạy cảm với ô nhiễm ánh sáng: những ngọn đèn chói lòa khiến chúng lạc đường trong màn vũ điệu giao hoán, khi con đực và con cái trao đổi tín hiệu bằng những lần nhấp nháy. Ở những khu vực có du lịch và xây dựng phát triển mạnh, điều kiện như vậy trở nên không thể chịu đựng nổi. Dự án của Wardika kết hợp việc nhân giống với việc nâng cao nhận thức cho người dân địa phương và chính quyền về sự cần thiết phải giảm bớt ánh sáng ở những khu vực trọng yếu.
Những nỗ lực ở Bali cho thấy rằng việc phục hồi quần thể đòi hỏi một cách tiếp cận có hệ thống: từ nhân giống trong phòng thí nghiệm đến những thay đổi trong nông nghiệp và quy hoạch đô thị. Hiện tại, kết quả còn khiêm tốn, nhưng những thành công đầu tiên đã có thể nhận thấy — ở một số góc được bảo vệ của hòn đảo, những tia nhấp nháy trong đêm lại xuất hiện. Đó là lời nhắc nhở rằng ngay cả những hành động nhỏ bé mang tính địa phương cũng có thể khôi phục lại sự cân bằng đã mất cho thiên nhiên.
Việc ủng hộ canh tác hữu cơ và giảm ô nhiễm ánh sáng gần các vùng nước và rừng không chỉ giúp bảo tồn đom đóm mà còn bảo vệ nhiều loài khác phụ thuộc vào môi trường trong sạch.
