Rus ajansı Social Design Agency'ye ait şirket içi belgelerin sızdırılması, "Project 2026" adlı kapsamlı bir planı gün yüzüne çıkardı. Bu proje, arama motorlarının ve yapay zeka tabanlı sohbet botlarının siyasi olaylara dair algıları şekillendirme biçimini kökten değiştirmeyi hedefleyen alternatif bir bilgi ekosistemi kurmayı amaçlıyor. Bu durum, eski yöntemlerden niteliksel bir kopuşu temsil ediyor; daha önce temel amaç sosyal medyada viral popülerlik kazanmaktı, ancak şimdi hedef bizzat arama algoritmalarının ve dil modellerinin beslendiği veri kaynaklarını kontrol altına almak.
Haziran 2026'da Bloomberg News'in ulaştığı Social Design Agency'ye ait 73 kurum içi belge; Mayıs 2023 ile Nisan 2026 arasını kapsayan proje tekliflerini, yazışma ekran görüntülerini ve teknik dökümanları içeriyor. Materyallere göre ajans, sosyal medyada sadece dezenformasyon yaymayı değil, aynı zamanda vikipedi benzeri kaynaklar, medya kuruluşları ve paravan düşünce kuruluşlarından oluşan çok katmanlı bir nüfuz mimarisi inşa etmeyi görev edinmişti. Bu platformların, arama algoritmalarının ve yapay zeka modellerinin eğitim setlerinin dayandığı verileri sağlaması planlanıyordu.
Strateji, Batılı toplumlara yönelik "bilişsel saldırılar" olarak adlandırıldı. Belgelerde, istenen anlatıların referans bilgisi düzeyinde sisteme dahil edilmesi gerektiği açıkça belirtiliyor; böylece bu bilgilerin Rusya ile bariz bir bağı olmadan sohbet botlarının yanıtlarında ve arama sonuçlarında doğal bir şekilde ortaya çıkması hedefleniyordu. Bir incelemecinin ifadesiyle bu strateji, "arama motorlarını kendi anlatılarına çapraz referans veren içeriklerle doldurarak kirletme" girişimiydi.
Project 2026, Wikipedia'ya benzeyen ancak Moskova tarafından kontrol edilen birçok paralel ansiklopedi projesinin oluşturulmasını öngörüyordu. Yazarların planına göre bu tür kaynaklar, mevcut bilgi tabanlarını yavaş yavaş tamamlayacak veya onların yerini alarak algoritmalar ve milyonlarca son kullanıcı için alternatif bir gerçeklik yaratacaktı. Bloomberg, Ermenistan için Ocak 2026'da oluşturulan ve kısa süre sonra barındırma sağlayıcıları tarafından engellenen en az üç bu tür kaynak tespit etti. Bu sitelerde, Rusça Wikipedia makalelerinin anlatısı gizlice değiştirilmiş kopyaları yer alıyordu; örneğin spyurk.cyou, sevan.info ve khachkar.info siteleri, Ermenistan hakkında Kremlin'in jeopolitik hedefleri doğrultusunda yeniden düzenlenmiş materyaller içeriyordu.
Almanya'yı hedef alan bir başka proje ise 15 Ocak 2026 tarihli bir belgede tanımlanmıştı. Bu projeyi hayata geçirmek için yaklaşık 200 bin web sayfası oluşturuldu. Plan, arama motorlarındaki görünürlüğü artırmak için her ay 100 makalenin hazırlanıp düzenlenmesini ve bu içeriklerle her ay altı yapay zeka platformunun eğitilmesini kapsıyordu. Bu durum, kitlesel yayılımdan, bizzat arama ve yapay zeka sistemlerini besleyen bilgi akışlarının mikro hedeflemesine geçişi açıkça gösteriyor.
Belgeler, Social Design Agency'nin bu tür operasyonlarda halihazırda pratik deneyime sahip olduğunu kanıtlıyor. Ajans, 2023'ten beri Kremlin yanlısı anlatıları yayan Avrupa medya kuruluşlarının klonlanmış web sitelerinden oluşan "Doppelganger" kampanyasındaki rolüyle tanınıyor. Ajans aynı zamanda, Ağustos 2023'ten bu yana endüstriyel ölçekte yapay zeka üretimi videolar ve sahte haberler üreten Rus dezenformasyon kampanyası "Storm-1516" operasyonunun koordinasyonunda da yer aldı. Project 2026, etkinin üçüncü ve daha temel bir düzeyi olarak görülüyordu; artık sadece bilgi akışları veya sosyal medya değil, yapay zeka ile arama motorlarının bilgi aldığı temel yapının kendisi hedef alınıyordu.
Materyaller, "akışın yukarısında" yani bilginin toplanma, yapılandırılma ve dizine eklenme aşamasında çalışmanın önemini vurguluyor; çünkü bu bilgiler daha sonra arama motorlarının eğitim veri setlerine ve bilgi tabanlarına giriyor. Bu yöntem, propagandanın yapay zeka yanıtlarına belirgin bir manipülasyon izi bırakmadan sızmasını sağlayarak, dezenformasyonla mücadelede kullanılan geleneksel yöntemlere karşı çok daha dirençli hale gelmesini mümkün kılıyordu. Uzmanlar bu yaklaşımı "veri zehirlemesi" (data poisoning) yani bilgi kaynaklarının bizzat temelinde kirletilmesi olarak adlandırıyor.
Project 2026'nın koordinasyonundaki kilit isim olarak Rusya Devlet Başkanlığı İdaresi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Altyapısı Departmanı Başkanı Sofya Zaharova gösteriliyor. Sızıntıya göre Zaharova, münferit alt projelerin finansmanını ve onayını denetliyor, Social Design Agency yöneticileri İlya Gambaşidze ve Nikolay Tupikin ile doğrudan çalışıyordu. Zaharova, 2024 yılında Doppelganger kampanyasına katılımı ve koordineli bilgi manipülasyonu organize etmesi nedeniyle ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği'nin yaptırım listelerine dahil edilmişti.
Sızıntı verilerine göre, Project 2026'nın hayata geçirilmesi devlet kurumlarıyla derin bir koordinasyon, önemli mali kaynaklar ve gelişmiş bir teknik altyapı gerektiriyordu. Belgeler, Rus nüfuz operatörlerinin geleneksel dezenformasyon kanallarının ötesine geçmeye çalıştığını gösteriyor. Operatörler, yüz milyonlarca insanın bilgi edinme davranışının bağlı olduğu modern arama algoritmalarının ve büyük dil modellerinin temelinde yatan bilgi kaynaklarını kontrol altına almayı amaçlıyordu.
