Việc rò rỉ các tài liệu nội bộ của Social Design Agency (SDA) từ Nga đã hé lộ một kế hoạch chi tiết mang tên Project 2026 — một dự án quy mô lớn nhằm xây dựng một hệ sinh thái thông tin thay thế, được thiết kế để định hình lại cách các công cụ tìm kiếm và chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) nhìn nhận các sự kiện chính trị. Đây là một bước tiến mới so với các phương pháp cũ: nếu trước đây mục tiêu là tạo ra sự lan truyền trên mạng xã hội, thì giờ đây trọng tâm chuyển sang việc kiểm soát các nguồn dữ liệu gốc mà thuật toán tìm kiếm và các mô hình ngôn ngữ dựa vào.
Có tổng cộng 73 tài liệu nội bộ của Social Design Agency đã được Bloomberg News thu thập vào tháng 6 năm 2026, bao gồm các đề xuất dự án, ảnh chụp màn hình tin nhắn và tài liệu kỹ thuật trong khoảng thời gian từ tháng 5 năm 2023 đến tháng 4 năm 2026. Theo các tài liệu này, nhiệm vụ của cơ quan không chỉ dừng lại ở việc phát tán tin giả trên mạng xã hội, mà là xây dựng một cấu trúc gây ảnh hưởng đa tầng: một mạng lưới các nguồn tài nguyên kiểu bách khoa toàn thư (wiki), các cơ quan truyền thông và những tổ chức tư vấn bình phong. Những nền tảng này đóng vai trò cung cấp dữ liệu đầu vào cho các thuật toán tìm kiếm và các bộ dữ liệu huấn luyện của những mô hình AI.
Chiến lược này được gọi là các cuộc "tấn công nhận thức" nhằm vào các xã hội phương Tây. Các tài liệu mô tả công khai sự cần thiết của việc lồng ghép những thông tin định hướng ngay từ cấp độ dữ liệu tham khảo, để chúng xuất hiện một cách tự nhiên trong câu trả lời của chatbot và kết quả tìm kiếm, đồng thời che giấu sự liên quan rõ rệt tới Nga. Như một chuyên gia đánh giá đã nhận xét, chiến lược này là nỗ lực nhằm "làm vẩn đục các công cụ tìm kiếm bằng cách tràn ngập nội dung có khả năng dẫn chiếu chéo lẫn nhau để củng cố các thông điệp định hướng của chính họ".
Dự án Project 2026 dự kiến tạo ra hàng loạt dự án bách khoa toàn thư song song, tương tự như Wikipedia nhưng do Moscow kiểm soát. Theo ý đồ của các tác giả, những nguồn tài nguyên này sẽ dần bổ sung hoặc thay thế các cơ sở tri thức hiện có, từ đó tạo ra một thực tại thay thế cho các thuật toán và hàng triệu người dùng cuối. Bloomberg đã phát hiện ít nhất ba nguồn tin như vậy dành cho Armenia, được tạo ra vào tháng 1 năm 2026 và sớm bị các nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ (hosting) khóa lại. Các trang này chứa bản sao các bài viết từ Wikipedia tiếng Nga nhưng được chỉnh sửa khéo léo để thay đổi nội dung — ví dụ như các trang spyurk.cyou, sevan.info và khachkar.info chứa các tư liệu về Armenia đã được biên soạn lại theo mục tiêu địa chính trị của Điện Kremlin.
Một dự án khác nhắm vào Đức đã được mô tả trong tài liệu ngày 15 tháng 1 năm 2026. Khoảng 200.000 trang web đã được tạo ra để phục vụ quá trình triển khai. Kế hoạch bao gồm việc chuẩn bị và biên tập 100 bài báo mỗi tháng để tăng khả năng hiển thị trên các công cụ tìm kiếm, đồng thời sử dụng nội dung này để huấn luyện cho sáu nền tảng trí tuệ nhân tạo hàng tháng. Điều này cho thấy rõ sự chuyển dịch từ phát tán đại trà sang việc nhắm mục tiêu vi mô vào các dòng chảy thông tin nuôi dưỡng chính các hệ thống tìm kiếm và AI.
Các tài liệu xác nhận rằng Social Design Agency đã có kinh nghiệm thực tiễn trong những chiến dịch tương tự. Cơ quan này nổi tiếng với việc tham gia chiến dịch Doppelganger — một mạng lưới các trang web giả mạo các cơ quan truyền thông châu Âu, vốn đã phát tán các thông điệp thân Điện Kremlin từ năm 2023. Song song đó, cơ quan này cũng tham gia điều phối chiến dịch Storm-1516, một chiến dịch thông tin sai lệch của Nga bắt đầu từ tháng 8 năm 2023, chuyên sản xuất video dàn dựng và tin tức giả mạo trên quy mô công nghiệp. Project 2026 được coi là cấp độ tác động thứ ba và cơ bản hơn: không nhắm vào dòng tin tức hay mạng xã hội, mà nhắm vào chính nền tảng kiến thức mà AI và các công cụ tìm kiếm khai thác.
Các tư liệu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp từ "thượng nguồn" — ngay tại giai đoạn thu thập, cấu trúc hóa và lập chỉ mục thông tin trước khi chúng đi vào các tập dữ liệu huấn luyện và cơ sở tri thức của công cụ tìm kiếm. Phương pháp này cho phép các nội dung tuyên truyền thâm nhập vào câu trả lời của AI mà không để lại dấu vết thao túng rõ ràng, khiến nó trở nên khó đối phó hơn nhiều so với các phương pháp chống tin giả truyền thống. Các chuyên gia gọi hướng tiếp cận này là "đầu độc dữ liệu" (data poisoning) — tức là làm ô nhiễm các nguồn thông tin ngay từ gốc rễ của chúng.
Nhân vật then chốt trong việc điều phối Project 2026 được xác định là Sofia Zakharova, người đứng đầu bộ phận công nghệ thông tin và hạ tầng truyền thông thuộc Văn phòng Tổng thống Nga. Theo thông tin rò rỉ, bà là người giám sát việc cấp vốn và phê duyệt các dự án con, làm việc trực tiếp với các lãnh đạo của Social Design Agency là Ilya Gambashidze và Nikolai Tupikin. Vào năm 2024, Zakharova đã bị đưa vào danh sách trừng phạt của Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu vì tham gia chiến dịch Doppelganger và tổ chức hoạt động thao túng thông tin có phối hợp.
Dựa trên dữ liệu rò rỉ, việc triển khai Project 2026 đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước, nguồn tài chính dồi dào và bộ máy kỹ thuật tiên tiến. Các tài liệu cho thấy những người điều hành hoạt động gây ảnh hưởng của Nga đang tìm cách vượt ra ngoài các kênh thông tin sai lệch truyền thống để kiểm soát những nguồn thông tin cốt lõi của thuật toán tìm kiếm hiện đại và các mô hình ngôn ngữ lớn — những công cụ quyết định hành vi tiếp nhận thông tin của hàng trăm triệu người.
