Wyciek wewnętrznych dokumentów rosyjskiej agencji Social Design Agency ujawnił zakrojony na szeroką skalę plan o nazwie Project 2026, mający na celu stworzenie alternatywnego ekosystemu informacyjnego, który ma zmienić sposób, w jaki wyszukiwarki i chatboty oparte na sztucznej inteligencji kształtują wyobrażenia o wydarzeniach politycznych. Jest to jakościowa zmiana w stosunku do dotychczasowych metod: podczas gdy wcześniej celem była wiralowa popularność w mediach społecznościowych, obecnie chodzi o kontrolę nad źródłami danych, na których opierają się algorytmy wyszukiwania i modele językowe.
Siedemdziesiąt trzy wewnętrzne dokumenty Social Design Agency, które w czerwcu 2026 roku trafiły do redakcji Bloomberg News, zawierają propozycje projektowe, zrzuty ekranu z czatów oraz materiały techniczne datowane na okres od maja 2023 do kwietnia 2026 roku. Zgodnie z tymi materiałami, agencja postawiła przed sobą zadanie nie tylko rozpowszechniania dezinformacji w mediach społecznościowych, ale budowy wielopoziomowej architektury wpływów: sieci zasobów typu wiki, serwisów medialnych oraz fasadowych ośrodków analitycznych. Platformy te miały dostarczać dane, z których korzystają algorytmy wyszukiwania oraz zestawy danych treningowych dla modeli AI.
Strategia ta została nazwana „uderzeniami kognitywnymi” wymierzonymi w zachodnie społeczeństwa. Dokumenty otwarcie opisują konieczność wdrażania pożądanych narracji na poziomie informacji encyklopedycznych, aby organicznie pojawiały się one w odpowiedziach chatbotów i wynikach wyszukiwania, przy jednoczesnym zachowaniu dystansu od jawnych powiązań z Rosją. Jak ujął to jeden z recenzentów, strategia polegała na próbie „zaśmiecenia wyszukiwarek poprzez zalanie ich treściami, które wzajemnie odwołują się do własnych narracji”.
Project 2026 przewidywał stworzenie wielu równoległych projektów encyklopedycznych, podobnych do Wikipedii, lecz kontrolowanych z Moskwy. Według zamysłu autorów, zasoby te miały stopniowo uzupełniać lub wypierać istniejące bazy wiedzy, tworząc alternatywną rzeczywistość dla algorytmów i milionów użytkowników końcowych. Bloomberg odkrył co najmniej trzy takie serwisy skierowane do Armenii, utworzone w styczniu 2026 roku i wkrótce zablokowane przez dostawców hostingu. Zamieszczano w nich kopie artykułów z rosyjskojęzycznej Wikipedii z ukrytymi zmianami w narracji – przykładowo witryny spyurk.cyou, sevan.info i khachkar.info zawierały materiały o Armenii, przerobione pod kątem celów geopolitycznych Kremla.
Inny projekt, wymierzony w Niemcy, został opisany w dokumencie z 15 stycznia 2026 roku. Na potrzeby jego realizacji stworzono około 200 tysięcy stron internetowych. Plan zakładał comiesięczne przygotowywanie i edytowanie 100 artykułów w celu poprawy widoczności w wyszukiwarkach, a także trenowanie na tych treściach sześciu platform sztucznej inteligencji każdego miesiąca. To wyraźnie demonstruje przejście od masowego rozpowszechniania do mikrotargetowania strumieni informacji, które zasilają same systemy wyszukiwania i AI.
Dokumenty potwierdzają, że Social Design Agency dysponowała już praktycznym doświadczeniem w tego typu operacjach. Agencja znana jest z udziału w kampanii Doppelganger – sieci sklonowanych stron europejskich mediów, która od 2023 roku szerzyła prokremlowskie narracje. Równolegle agencja uczestniczyła w koordynacji operacji Storm-1516, rosyjskiej kampanii dezinformacyjnej, która od sierpnia 2023 roku produkuje na skalę przemysłową sztucznie wygenerowane filmy i fałszywe wiadomości. Project 2026 postrzegany był jako trzeci, bardziej fundamentalny poziom oddziaływania: nie na kanały informacyjne czy media społecznościowe, lecz na same podstawy, z których AI i wyszukiwarki czerpią wiedzę.
Materiały podkreślają wagę działań „u źródła” – na etapie gromadzenia, strukturyzowania i indeksowania informacji, które następnie trafiają do zbiorów danych treningowych i baz wiedzy wyszukiwarek. Pozwoliłoby to propagandzie przenikać do odpowiedzi AI bez oczywistych śladów manipulacji, co czyni ją znacznie odporniejszą na tradycyjne metody walki z dezinformacją. Eksperci określają takie podejście mianem „zatruwania danych” (data poisoning), czyli zanieczyszczania źródeł informacji u samych ich podstaw.
Jako kluczową postać w koordynacji Project 2026 wymienia się Sofię Zacharową, szefową departamentu technologii informacyjnych i infrastruktury komunikacyjnej Administracji Prezydenta Rosji. Według wycieku nadzorowała ona finansowanie i zatwierdzanie poszczególnych podprojektów, współpracując bezpośrednio z kierownictwem Social Design Agency – Ilją Gambaszydze i Nikołajem Tupikinem. W 2024 roku Zacharowa została wpisana na listy sankcyjne USA, Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej za udział w kampanii Doppelganger oraz organizowanie skoordynowanej manipulacji informacjami.
Zgodnie z danymi z wycieku, realizacja Project 2026 wymagała głębokiej koordynacji ze strukturami państwowymi, znacznych zasobów finansowych oraz zaawansowanego zaplecza technicznego. Dokumenty świadczą o tym, że rosyjscy operatorzy wpływu dążyli do wyjścia poza tradycyjne kanały dezinformacji i przejęcia kontroli nad tymi źródłami wiedzy, które stanowią fundament współczesnych algorytmów wyszukiwania i dużych modeli językowych – narzędzi, od których zależą zachowania informacyjne setek milionów ludzi.
