Pod koniec sierpnia 2026 roku Waszyngton i Caracas osiągnęły bezprecedensowe porozumienie w sprawie zagospodarowania wenezuelskich zasobów energetycznych. Zgodnie z ustaleniami amerykańskie prywatne firmy otrzymają kontrolę nad zagospodarowaniem 17 strategicznych złóż Wenezueli z udokumentowanymi zasobami ponad 65 miliardów baryłek ropy. To wydarzenie zostało już okrzyknięte „największą transakcją naftową w historii świata”.
Szczegóły i warunki umowy
Porozumienie nie zakłada bezpośredniego przekazania złóż na własność państwową USA. Zamiast tego planowane jest utworzenie spółki joint venture z udziałem prywatnego operatora, której władze wenezuelskie przyznają prawa do zagospodarowania zasobów na okres 100 lat. Strona amerykańska otrzyma 55% udziałów w tym przedsiębiorstwie, co obejmuje prawo do zakupu wydobytej ropy po kosztach własnych.
Wielkość zasobów objętych transakcją stanowi około jednej piątej wszystkich udokumentowanych rezerw ropy Wenezueli, które szacowane są na 303 miliarda baryłek i są największe na świecie. Dla porównania, udokumentowane zasoby samych Stanów Zjednoczonych na koniec 2024 roku wynosiły około 46 miliardów baryłek.
Stanowiska stron
Prezydent USA Donald Trump, ogłaszając transakcję, oświadczył, że ponad dwukrotnie zwiększy ona amerykańskie rezerwy ropy, znacznie rozszerzy dostawy i znacząco obniży ceny benzyny dla wszystkich Amerykanów na długie lata. Podkreślił również, że partnerstwo z prywatnymi firmami pozwoli osiągnąć te cele bez żadnych kosztów dla amerykańskich podatników.
Strona wenezuelska również wyraziła zadowolenie z osiągniętych porozumień. Tymczasowa prezydent Wenezueli Delcy Rodríguez potwierdziła zawarcie umowy, zauważając, że zagospodarowanie 17 złóż pozwoli przyciągnąć ponad 100 miliardów dolarów prywatnych inwestycji. Według szacunków władz w Caracas projekt zapewni ponad 209 miliardów dolarów wpływów podatkowych do budżetu państwa i stworzy tysiące dobrze płatnych miejsc pracy.
Kontekst historyczny
Realizacja tak zakrojonego porozumienia stała się możliwa na tle radykalnych zmian politycznych w Wenezueli. W styczniu 2026 roku amerykańskie wojsko przeprowadziło operację zatrzymania byłego przywódcy kraju Nicolása Maduro. Następnie do władzy doszła Delcy Rodríguez, która już pod koniec stycznia zainicjowała reformę prawa naftowego. Reforma ta osłabiła wieloletni państwowy monopol w branży, istniejący za czasów Hugo Cháveza i Nicolása Maduro, i otworzyła sektor na prywatne inwestycje zagraniczne.
Realia gospodarcze i wyzwania
Mimo optymistycznych deklaracji eksperci wskazują na poważne przeszkody dla szybkiej realizacji umowy. Wenezuela posiada największe na świecie zasoby, ale znaczna ich część to ropa naftowa o dużej gęstości z pasa Orinoko, której wydobycie i przetwarzanie wymaga kosztownej i skomplikowanej infrastruktury.
Z powodu wieloletniego braku inwestycji, degradacji sprzętu i międzynarodowych sankcji kraj na początku 2026 roku wydobywał tylko około 1,1–1,25 miliona baryłek dziennie, co stanowi około 1% światowego wydobycia. Dla porównania, w latach 1970-tych wskaźnik ten osiągał 3,5 miliona baryłek dziennie.
Analitycy zauważają, że obiecane obniżki cen benzyny raczej nie nastąpią szybko. Zwiększenie wydobycia na wielu z 17 złóż będzie wymagało lat i wielomiliardowych inwestycji w odbudowę odwiertów, rurociągów, sieci elektroenergetycznych i łańcuchów logistycznych. Niemniej jednak porozumienie to oznacza potencjalny punkt zwrotny zarówno dla bezpieczeństwa energetycznego USA, jak i dla prób odbudowy gospodarki Wenezueli.
